EU start procedure tegen Hongarije

Viktor Orbán vlak na een speech tijdens een congres, gisteren in Boedapest. De EU wil dat Hongarije de grondwet aanpast aan Europese regelgeving. Daarvoor krijgt de premier een maand de tijd. Foto Reuters / Bernadett Szabo

De Europese Commissie begint een procedure tegen de nieuwe grondwet van Hongarije. Deze is namelijk in strijd met Europese regelgeving, zo meldt José Manuel Barroso, voorzitter van het dagelijks bestuur van de Europese Unie vandaag in Straatsburg.

De Europese Commissie geeft Hongarije een maand om te reageren op de brieven die naar het land worden gestuurd. Viktor Orbán, premier van Hongarije, komt morgen naar het Europees Parlement in Straatsburg om zich te verdedigen tegen de kritiek op zijn land volgens berichtgeving in NRC Handelsblad vandaag.

Inbreukprcedure tegen Hongaarse regering

Het gaat om een zogenoemde inbreukprocedure omdat de Hongaarse grondwet op drie punten ingaat tegen wetgeving binnen de EU. De bovengenoemde brieven vormen onderdeel van deze procedure, waarin de juridische problemen van de grondwet wordt uitgelegd. Als hierop geen reactie komt, riskeert Orbán boetes die het Europees Hof van Justitie kan opleggen naar aanleiding van de procedure. Die kan echter een groot deel van het komende jaar in beslag nemen.

Barosso vindt de aspecten binnen de grondwet problematisch die de onafhankelijkheid van de Hongaarse centrale bank en de rechterlijke macht kunnen bedreigen, net als de de onafhankelijkheid van een agentschap dat zich ontfermt over gegevensbescherming. Daarnaast heeft de Commissie vragen over de verlaging van de pensioenleeftijd van rechters in Hongarije.

Barosso laat weten de procedure te starten omdat het in het belang is van de democratische waarden binnen de Europese Commissie:

“Hongarije is een belangrijk lid van de Europese familie en we willen dat er geen twijfel bestaat over het respect voor de democratische beginselen en waarden binnen de EU. Hoe sneller dit is opgelost, hoe beter.”

In het Europees Parlement stond morgenmiddag in principe een debat gepland over de nieuwe Hongaarse grondwet. Betrokkenen zeggen dat de reden van Orbáns bezoek niet is dat hij het Europees Parlement zo belangrijk vindt. “Er zijn daar veel journalisten, dus hij heeft in één keer heel veel aandacht”.

De net gekozen voorzitter van het parlement, de Duitse sociaal-democraat Martin Schulz, zei vanochtend dat de Europarlementariërs Orbáns verzoek moeten accepteren:

“We moeten hem de kans geven om uit te leggen hoe hij de dingen ziet.”

EU en IMF weigeren vooralsnog steun aan Hongarije

Naast de langslepende inbreukprocedure zijn er snellere manieren om Hongarije onder druk te zetten voor de EU. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft nog altijd geen steun toegezegd die door het land wel is aangevraagd. Het fonds heeft vandaag te kennen gegeven dat het pas financiële steun overweegt aan het noodlijdende land wanneer de EU erop vertrouwd dat de onafhankelijkheid van de Hongaarse centrale bank is gewaarborgd.

Ook Hongaarse bevolking verzet zich tegen de recente veranderingen in Hongaarse wetgeving

Ook bij veel Hongaren zelf stuiten de drie bovengenoemde bezwaren in de grondwet op veel verzet. Begin deze maand gingen tienduizenden Hongaren de straat op om te protesteren tegen de grondwet die volgens hen het democratische systeem uitholt en de onafhankelijkheid van de rechtspraak aantast. Orbán werd toen uitgemaakt voor ‘viktator’.

De Fidesz-partij van Orbán, die in 2010 een tweederde meerderheid behaalde in het parlement, heeft tot nu toe een groot deel van de bestaande wetten in Hongarije herschreven. Tegenstanders van Orban zien de maatregelen als een nieuwe stap om zijn greep op de samenleving te versterken en de democratie te beperken.

‘EU-lidmaatschap Hongarije moet opgeschort’

De Nederlandse Europarlementariër Thijs Berman (PvdA) vindt dat wanneer Hongarije zich niet houdt aan de Europese wetten en waarden, het Hongaarse lidmaatschap van de Europese Unie moet worden opgeschort. Ook uitte hij toen zorgen over het schrappen van het woord Hongaarse republiek uit de officiële naam van het land:

“Daarachter schuilt de Groot- Hongaarse gedachte. Dat wekt separatistische sentimenten op. Het is een recept voor buitengewoon gevaarlijke ontwikkelingen. Want daardoor kunnen alle Hongaren die in omliggende landen wonen stemmen in Hongarije.”

‘Mensenrechten worden geschonden

Ook zouden de mensenrechten in Hongarije in het geding zijn door de nieuwe grondwet volgens protesterende burgers. Mensenrechtenorganisaties zijn bezorgd over de levenslange gevangenisstraffen die kunnen worden opgelegd voor gewelddadige misdrijven zonder kans op vervroegde vrijlating.

Volgens een groep voormalige anticommunistische dissidenten is het constitutionele systeem van Hongarije in groot gevaar, zo schreven ze vorige week in een verklaring:

“Nog niet eerder sinds de val van het regime in 1989, toen de communistische dictatuur ten onder ging, is er sprake geweest van zo’n grote machtsconcentratie als in het huidige Hongarije”