ElBaradei stelt zich niet verkiesbaar in Egypte

De Nobelprijswinnaar zegt dat Egypte nog te ondemocratisch is.

Wanneer in juni in Egypte presidentsverkiezingen worden gehouden zal Mohamed ElBaradei, de 69-jarige Nobelprijswinnaar en voormalig hoofd van het Internationaal Atoomagentschap, geen kandidaat zijn. ElBaradei maakte zaterdag bekend dat hij zich terugtrekt omwille van de gebrekkige overgang naar democratie onder het militaire bewind.

„Ik heb altijd gezegd dat mijn geweten mij niet toelaat mij kandidaat te stellen zolang er geen kader bestaat dat echte democratie nastreeft en niet alleen de vorm ervan”, zei ElBaradei. Zo’n kader ontbreekt in Egypte, stelt ElBaradei. Het leger, dat de macht in handen heeft sinds het aftreden van president Mubarak, gedraagt zich „alsof er nooit een revolutie heeft plaatsgehad, alsof er nooit een regime is gevallen”.

ElBaradeis beslissing komt op het moment dat Egypte zijn eerste vrije parlementsverkiezingen afrondt. De verkiezingen zijn volgens voorlopige resultaten gewonnen door de fundamentalistische Moslimbroeders, met 46 procent, gevolgd door de radicale moslimpartij Nour met 23 procent.

Dat de verkiezingen behalve kleine onregelmatigheden vrij en eerlijk zijn verlopen was een verdienste van de legerleiding, die verder zwaar onder vuur ligt omwille van de manier waarop zij de transitie aanpakt.

In die zin is ElBaradeis aanklacht een kaakslag voor de legerleiding. Maar velen zien in zijn beslissing ook een strategische zet. „Met alle respect: ik had zelf niet voor hem gestemd”, zegt Hisham Kassem, een prominent activist en publicist. „Wat Egypte nodig heeft is een bekwaam politicus en dat is ElBaradei nooit geweest.”

ElBaradei genoot aanvankelijk veel respect omdat hij al lang voor de opstand kritiek had op het regime. Maar in de maanden sinds de opstand heeft ElBaradei die positie niet kunnen verzilveren. Sinds zaterdag is ook gesuggereerd dat de generaals nooit hadden toegestaan dat iemand met zoveel kritiek op het leger mocht meedingen naar het presidentschap.

Nog belangrijker is het feit dat de Moslimbroederschap recentelijk haar steun voor ElBaradei heeft ingetrokken. De Moslimbroeders, gesterkt door hun verkiezingsoverwinning, zien momenteel meer heil in samenwerking met het leger. Zij steunen het overgangsplan waarbij het leger tot de presidentsverkiezingen aan de macht blijft en ze doen niet meer mee aan betogingen voor een vervroegde machtsoverdracht. (NRC)