Defensie vindt geen mensen voor cyberleger

Het zal voor Defensie moeilijk zijn een leger van hackers op te bouwen, nodig in de strijd tegen digitale inbraken, spionage, sabotage, aanvallen én om zelf cyberwapens te ontwikkelen. Dat blijkt uit een advies over digitale oorlogvoering dat vanmiddag zou worden aangeboden aan de ministers Hillen (Defensie, CDA), Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) en Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD).

„De arbeidsvoorwaarden in de publieke sector maken het lastig om hoogwaardige it-specialisten en vaardige hackers aan te trekken”, schrijven de onderzoekers van de Adviesraad Internationale Vraagstukken en de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken waaraan de ministers advies hadden gevraagd. Maar de „bedrijfscultuur” bij Defensie is volgens hen waarschijnlijk een groter probleem dan het geld.

Marcel Urlings, voorzitter van de commissie, betwijfelt of hackers die de strijd op het digitale slagveld kunnen beslechten, zich thuis voelen in de militaire hiërarchie. „Die nerds, zoals sommigen hen noemen, zijn natuurlijk een apart slag mensen”, zegt de oud-generaal.

Het ministerie van Defensie bezuinigt in deze kabinetsperiode structureel 1 miljard euro, maar in cyberspace worden tientallen miljoenen geïnvesteerd. Deze maand is een ‘taskforce cyber’ opgericht, die zich moet ontwikkelen tot een eenheid met tweehonderd man personeel en honderd reservisten. Het inzetten van alleen reservisten, experts die in tijden van digitale crisis kunnen bijspringen, noemt Urlings ook „geen panacee”. Zij zijn op cruciale momenten ook nodig bij hun reguliere werkgevers.

Kolonel Hans Folmer, de commandant van de taskforce, beseft dat zijn organisatie niet aantrekkelijk lijkt voor creatieve hackers. „Maar we bieden ook iets wat andere organisaties niet mogen: wij gaan offensieve capaciteit ontwikkelen.” Wie buiten Defensie een cyberwapen creëert, is strafbaar, maar onder Folmer mag het. Volgens het advies aan de ministers biedt het internationale recht Defensie de ruimte om zich met alle soorten wapens te verweren tegen een ontwrichtende cyberaanval.

Ronald Prins, directeur van ICT-beveiligingsbedrijf Fox-IT, onderschrijft de waarschuwing van de adviescommissies dat personeel niet makkelijk te vinden zal zijn, maar schrijft Defensie niet af. „Veel hackers willen gewoon creatief met techniek bezig zijn. Als Defensie hun de vrijheid en de juiste spullen geeft, kan het een pretpark zijn: de hele dag oefenen in oorlogvoeren vanachter een computer.”

Leger mag cyberaanval met geweld bestrijden: pagina 9