Stilte

De reisschrijver Pico Iyer meldde vorige week in The New York Times dat de toekomst ligt in ‘black-hole resorts’: peperdure, afgelegen hotels waar mensen graag betalen voor de afwezigheid van telefoon en internet. ‘The Joy of Quiet’, luidde de kop. Iyer noteerde ook hoe hij met de schrijver Malcolm Gladwell sprak op een congres over ‘Marketing voor het Kind van Morgen’ in Singapore. De marketeer die hen had uitgenodigd liet weten waarin hij het meest was geïnteresseerd: „Stillness.”

Stilte. De afwezigheid van rumoer en indrukken. Adverteerders menen dus al dat je kinderen daarmee binnenkort het effectiefst kan inpakken. De schreeuwerige speelgoedreclames gaan veranderen.

In een Utrechts gymzaaltje sprak ik een groep meisjes van tien, elf jaar oud, allemaal met de bijbehorende sprietige benen. Helemaal doorsnee waren de meesten niet, met namen als Zave, Anne-Roos, Mus en Meis. Het waren drukke meisjes. Ze speelden dwarsfluit, piano, turnden op hoog niveau, ze hadden veel huiswerk, deden allemaal hun best op school. Toetsen vonden ze erg zorgwekkend.

„Ik heb migraine en wil rustiger leren omgaan met mijn lijf”, zei een meisje, „want in de nacht moet ik soms overgeven.”

„Mijn hersenen maken niet genoeg melatonine”, zeiden een paar anderen.

En: „Op school kijk ik veel naar buiten: dat is niet goed.”

Ze klaagden over een voortdurend gevoel van onrust, en hoe moeilijk het was om in slaap te vallen. Daarom waren ze nu hier, op een cursus ‘mindfulness voor kinderen’ – jongens gaan ook, maar naar een aparte groep.

Wie eens wat aandachtiger let op wat er in hen omgaat, en daar verder niet zo’n punt van maakt, komt al een eind in de richting van wat nu in de mode is geraakt als ‘mindfulness’. Voor veel moderne mensen blijkt dat een openbaring te zijn. Zij gaan er voor op cursus, zelfs Vrij Nederland wijdde daar een enthousiast omslagverhaal aan.

Maar voor kinderen? Meditatielerares Carolien van der Woude (rode haren, Cora Kempermankleding en een geduldige stem) bezocht internationale scholen in India waar praktische meditatie in het lespakket is opgenomen. Vanzelfsprekend, zei ze: kinderlevens draaien ook in India steeds meer om cognitieve vaardigheden. En iedereen ziet de drukke kinderen, die intussen minder goed lijken te weten wat ze met hun lichaam en emoties aan moeten.

Zij leerde de meisjes via ren- en tikspelletjes „de stemming in jezelf te voelen”.

„Nou, ik voelde eigenlijk helemaal niks”, zei een van hen.

„Dat kan óók, hoor”, zei Carolien.

Ze leerde hun te kalmeren, hoe je gedachten kunt ordenen, en hoe ademhalen kan ontspannen. Het was niet zo zweverig als ik vreesde.

Tot slot gingen de lichten uit en mochten de meisjes gewoon wat op hun matjes liggen. Het giechelen hield op. Hier en daar slaakten ze zuchtjes. Dit was beter dan Ritalin.