S&P’s verlaagt rating noodfonds naar AA+ - ‘slechte ontwikkeling’

De ingang van het EFSF-kantoor in Luxemburg, op archiefbeeld. Foto AP / Yves Logghe

Kredietbeoordelaar Standard & Poor’s heeft vanavond de kredietwaardigheid van het Europese noodfonds EFSF verlaagd naar AA+.

Dat meldt persbureau AFP. De afwaardering van de zogeheten rating van het tijdelijke noodfonds van de eurozone volgt op de afwaardering van negen Europese landen door S&P’s, waaronder Frankrijk, afgelopen vrijdag. Dit land draagt na Duitsland (211 miljard euro) het meeste bij aan het EFSF, namelijk 158 miljard euro.

Verlaging rating ‘zat er aan te komen’

Voorafgaand aan de verlaging van de ratings waarschuwde de kredietbeoordelaar al in december dat het EFSF haar kredietwaardigheid zou kunnen verliezen als de kredietbeoordelaar ook Europese landen zou gaan afwaarderen. S&P’s zei in de verklaring wel de rating van het EFSF te zullen herstellen als de eurozone blijk geeft van een verbeterde kredietwaardigheid.

De afwaardering van het EFSF zat er volgens Brussel-correspondent Caroline de Gruyter al aan te komen, na de verlaging van de kredietwaardigheid van onder andere Frankrijk. De Gruyter:

“De afwaardering van het EFSF was te verwachten. Het is een logische stap nadat twee van de zes landen waarop het fonds dreef afgewaardeerd werden. Je zag al langer dat het het EFSF steeds meer kostte om leningen van bijvoorbeeld Portugal van de markt te halen. De bestaande operaties werden langzaamaan duurder. Dit is nu een de facto afwaardering door S&P’s.”

Ook volgens economieredacteur Melle Garschagen van NRC Handelsblad zag niemand het EFSF meer als een triple A-mechanisme, maar loopt het nu wel alsnog imagoschade op door de afwaardering. Garschagen:

“Het EFSF was ook een prestigeproject van de eurozone om te laten zien dat het een sterk en stabiel reddingsfonds kon opbouwen waar bijvoorbeeld China in zou investeren. De afwaardering is geen verrassing, niemand zag het nog als triple A. Als andere kredietbeoordelaars hetzelfde rekensommetje als S&P´s erop los gaan laten komen zij waarschijnlijk tot dezelfde conclusie.”

Hoofd EFSF: geen gevolgen voor slagkracht fonds

De verlaging kan de mogelijkheden van het EFSF om goedkoop geld te lenen bemoeilijken. Hoewel de meeste landen in de eurozone de obligaties van het noodfonds garanderen, hangt de kredietrating van het EFSF af van de AAA-landen. De nog resterende vier AAA-landen kunnen onvoldoende garanties bieden om de leencapaciteit van het fonds - 440 miljard euro - veilig te stellen, aldus S&P’s.

Na de bekendmaking van de verlaging door S&P’s spoedde Klaus Regling, het hoofd van het EFSF, zich om in een verklaring te benadrukken dat dit geen gevolgen zal hebben op de leencapaciteit van het fonds. Een lagere rating betekent doorgaans een indicatie voor beleggers dat de kans dat hun leningen terugbetaald worden, kleiner wordt. Regling zei tegenover AFP dat de verlaging van de kredietwaardigheid niet betekent “dat het EFSF niet aan zijn huidige betalingsverplichtingen zou kunnen voldoen”, zeker als het maar één kredietbeoordelaar betreft.

‘Uitholling EFSF stopt niet’

De Gruyter is het eens met Regling dat het EFSF niet meteen morgen in grote problemen zal komen, maar ze benadrukt dat met deze afwaardering de kous nog lang niet af is. De Gruyter:

“De langzame uitholling van het fonds stopt niet zomaar. Regling heeft gelijk dat het verlies van de triple A-rating niet meteen op de een of andere dag verschil zal maken in de dagelijkse operaties. Maar als meer landen afgewaardeerd worden zal de slagkracht van het EFSF verdwijnen. De Europese leiders wilden die vergroten maar dat is nog altijd niet gelukt. Het wordt steeds moeilijker om de slagkracht via de beoogde hefboomconstructie tot wel vier keer groter te maken en dat is een slechte ontwikkeling”

Garschagen voegt daaraan toe dat de financiële markten waarschijnlijk wel pas sterk zullen reageren op de afwaardering van het EFSF als S&P’s bijval krijgt van een andere kredietbeoordelaar. Het zou nu nog voordelig zijn voor handelaren om EFSF obligaties in “hun winkelmandje te stoppen” met het predicaat triple A. Maar zegt Garschagen “het fonds was al aangetast door de afwaardering van de landen die eraan bijdragen”.

Draghi: tijd om invloed kredietbeoordelaars te beperken

Eerder vandaag liet de Duitse regering bij monde van een woordvoerder nog weten niet te verwachten dat het fonds haar AAA-rating zou verliezen, meldde Dow Jones. Volgens een woordvoerder van bondskanselier Angela Merkel, Steffen Seibert, zou het EFSF genoeg overheidssteun hebben om aan de financiële verplichtingen te kunnen voldoen.

Vanavond liet Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, tijdens een vergadering met een financiële commissie van het Europese Parlement in Frankfurt weten dat het tijd werd dat er minder door de financiële markten gelet wordt op de berichten van kredietbeoordelaars. Volgens Draghi moet men de vraag stellen “hoe belangrijk de oordelen” van deze bedrijven in werkelijkheid zijn.

De Europese topbankier lijkt hiermee de roep om de macht van de niet-Europese kredietbeoordelaars te beperken, van onder andere de voorzitter van de Europese Commissie Jose Manuel Barroso, te herhalen.