Premier Pakistan voor Hooggerechtshof - ‘Hof steunt leger’

Premier Gilani tijdens een conferentie in Kabul in april vorig jaar. Vandaag start het hooggerechtshof een procedure tegen hem wegens minachting. Foto Reuters / Omar Sobhani

De Pakistaanse premier Yousuf Razi Gilani moet donderdag voor het Hooggerechtshof in zijn land verschijnen wegens minachting. Gilani weigert een rechterlijk bevel op te volgen om een corruptieonderzoek te openen tegen president Asif Ali Zardari.

Het Hooggerechtshof start vandaag een procedure tegen de premier die uiteindelijk kan leiden tot afzetting van Gilani. Dit zou donderdag al kunnen gebeuren, wanneer Gilani voor het hof is gedaagd. De president staat al decennia bekend als een corrupt figuur. In 2009 deed het Hooggerechtshof een uitspraak waarin Gilani werd opgedragen om de corruptieverdenking tegen Zardari uit de jaren negentig te onderzoeken. Dit bevel heeft de premier destijds volledig in de wind geslagen, en de rechters eisen nu dat de regering van Gilani hier alsnog gehoor aan geeft.

Dit onderzoek is er nooit gekomen omdat de regering van premier Gilani stelt dat de president onschendbaar is. De aanhangers van de politiek leiders beschuldigen het hof op hun beurt van een vendetta tegen het burgerbestuur.

Interessante timing van het hof

Volgens Floris van Straaten, buitenlandredacteur van NRC Handelsblad komt de procedure van het Hooggerechtshof op een “politiek interessant moment”:

“In Pakistan heerst een politieke crisis waarin de kloof tussen de Pakistaanse burgerregering en het machtige leger steeds groter wordt. De betrekkingen tussen het leger en de regering zijn zeer gespannen. Dit is vorige week versterkt door de zogenoemde ‘memo-gate’. Het is nu vooral de vraag hoe partijdig het Hooggerechtshof is, die ook bij eerdere staatsgrepen de kant van het leger koos.”

De memo-gate heeft betrekking op de voormalige Pakistaanse ambassadeur in Washington, Hussain Haqqani. Deze zou een memo hebben verstuurd naar de Amerikaanse militaire top waarin de VS om hulp worden gevraagd om een eventuele staatsgreep te voorkomen. In ruil daarvoor zou de regering een deel van de machtige militaire inlichtingendienst ISI willen ontmantelen. De VS verdenken de ISI van steun aan onder meer de Talibaan in Afghanistan. De generaals reageerden woedend op de memo en waarschuwden voor “ernstige gevolgen”.

Het leger pleegde in de na-oorlogse periode drie staatsgrepen in Pakistan. Van Straaten noemt het onwaarschijnlijk dat er een nieuwe staatsgreep zal volgen:

“Ook de legerleiders vinden een staatsgreep nu niet de gewenste situatie. Het liefst zouden zij zien dat er nieuwe politici komen om het land te gaan leiden. De economische problemen zijn groot in het land, en het leger wil waarschijnlijk graag dat politici hier de verantwoordelijkheid voor blijven dragen.”

Of de nieuwe procedure tegen premier Gilani de kans vergroot op aftreden van de president is lastig in te schatten volgens Van Straaten:

“Zardari zou de eerste president van Pakistan kunnen worden in de na-oorlogse periode die democratisch is gekozen en zijn termijn volmaakt. Dit is iets wat hij waarschijnlijk wel wil proberen. De druk op zijn positie kan wel toenemen als zijn bondgenoot Gilani uit zijn functie wordt gezet, maar het moet nog blijken of het zover komt.”