Ooit zal Schotland onafhankelijk zijn

Schotland wil net als Nederland zelf kiezen waar het zijn geld aan uitgeeft.

Niet aan Britse kernwapens, maar bijvoorbeeld aan kinderopvang of pensioen.

„Stop de wereld, Schotland wil mee.” Dat was de boodschap veertig jaar geleden, toen de Schotse Nationale Partij (SNP) zijn eerste doorbraak in de Britse politiek beleefde en één afgevaardigde naar het parlement van het Verenigd Koninkrijk in Londen mocht sturen.

Destijds had Schotland nog geen eigen parlement. Maar tegenwoordig heeft het dat wel, voor een groot deel dankzij dat eerste succes van de SNP. Het Schotse parlement is verantwoordelijk voor de meeste binnenlandse aangelegenheden van Schotland, zoals gezondheidszorg, onderwijs en justitie.

En vandaag de dag vormt de SNP de regering van Schotland, met een meerderheid van de afgevaardigden in het Schotse parlement. De afgelopen decennia is Schotland op drift geraakt, en ik denk dat dit uiteindelijk zal culmineren in de restauratie van de Schotse nationale onafhankelijkheid.

De SNP is een centrum-linkse, sociaal-democratische, pro-Europese partij. We geloven dat Schotland als onafhankelijk land zeer succesvol zal zijn.

Mijn persoonlijke ontwikkeling, die uitmondde in steun voor de SNP en de Schotse onafhankelijkheid, begon twintig jaar geleden. Ik woonde en studeerde toen een aantal maanden in Nederland en werkte, als onderdeel van mijn opleiding, aan een project voor het Nationaal Museum van Schotland over de Schotse banden met Nederland in de 16de en 17de eeuw.

Het beeld dat daaruit tevoorschijn kwam, was dat van een naar buiten gericht Schotland, een land dat nauwe banden onderhield met de landen rondom de Noordzee. Als jonge man, die zijn eerste stappen zette in de wijdere wereld, was ik verrast door de overeenkomsten tussen de kleine havens aan de Schotse oostkust en die aan de Nederlandse kust. De architectuur van de huizen was identiek, tot aan de Nederlandse dakpannen toe. Ik werd getroffen door de overeenkomsten op het gebied van de taal en het recht, en door de banden die waren gebaseerd op de handel, de godsdienst en Schotse huursoldaten. En ik was verbaasd toen ik ontdekte dat sommigen in Schotland in de jaren vóór onze Unie met Engeland een alternatieve Unie met Nederland hadden voorgesteld.

Ik kwam erachter dat de Schotse banden met Europa na de Unie met Engeland werden verbroken – niet alleen die met Nederland, maar ook die met de Baltische havens en Frankrijk. Er werden handelsbarrières opgetrokken en de Schotse handel verplaatste zich van de oostkust naar de westkust. De handel met Europa maakte plaats voor een steeds verder toenemende handel met het Britse Imperium. We bleven een naar buiten gericht land, maar de nadruk kwam ergens anders op te liggen. Door de Unie verwierf Schotland een nieuwe plek in het opkomende Britse Imperium, maar de prijs die we daarvoor moesten betalen was het verlies van onze traditionele plaats in Europa.

Toen ik terugkwam uit Nederland bezocht ik voor het eerst een SNP-conferentie. En ik besefte dat onafhankelijkheid niet louter iets uit het verleden is, maar ook een kans om aan een nieuwe en betere toekomst voor ons land te werken.

In wezen is onafhankelijkheid gebaseerd op een eenvoudig idee: de mensen die het meest om Schotland geven, zijn de mensen die in Schotland wonen en werken, en daar hun kinderen grootbrengen. Zij moeten degenen zijn die de beslissingen over de toekomst van het land nemen. Niemand anders is beter in staat om van Schotland een succesverhaal te maken. Het Schotse volk moet het voor het zeggen krijgen.

Onafhankelijkheid zal ons de kans geven andere besluiten te nemen – om een beleid te ontwerpen dat uitgaat van de Schotse behoeften. We zouden bijvoorbeeld concurrerendere belastingregels willen invoeren, om nieuwe bedrijvigheid en investeringen naar Schotland te trekken. Vandaag de dag is het Britse economische beleid afgestemd op de economische groeimotor in het zuidoosten van Engeland. Te vaak betekent dit dat er voor het Schotse bedrijfsleven en de Schotse economie de verkeerde beslissingen worden genomen.

Door onafhankelijkheid zal Schotland ook in staat zijn beter gebruik te maken van de omvangrijke natuurlijke hulpbronnen waarmee we gezegend zijn. Schotland is de grootste olieproducent van de Europese Unie, maar veel van de voordelen van die olierijkdom gaan aan Schotland voorbij. We bezitten 25 procent van de Europese windparken en getijde-energiecentrales. Onafhankelijkheid zal ons de kans geven deze hulpbronnen optimaal te benutten, ten bate van de Schotse gemeenschap. In een wereld waar gebrek heerst aan energie, grond, voedsel en water is Schotland op al deze terreinen een rijk land. Dat geeft ons een stevige basis voor onze toekomstige welvaart en veiligheid.

Als land hebben we ook andere prioriteiten dan de rest van Engeland. De meeste Schotten willen geen kernwapens op ons grondgebied, maar Schotland is nu nog wél de thuisbasis van het Britse kernwapenarsenaal. Door de onafhankelijkheid zouden deze kernwapens verdwijnen. In plaats van miljarden uit te geven aan kernbommen, als onderdeel van Groot-Brittannië, willen we investeren in betere kinderopvang, betere pensioenen en economische groei. We willen keuzes kunnen maken die zijn gebaseerd op onze eigen waarden, zodat we kunnen besluiten geen jonge mannen en vrouwen naar illegale oorlogen te sturen, als die in Irak. We kunnen deze keuzes niet maken zolang we onderdeel zijn van het Verenigd Koninkrijk.

Hoe zou een onafhankelijk Schotland eruit zien?

Veel dingen zouden niet veranderen. We zouden nog steeds prachtige landschappen hebben en onze gasten warm onthalen. We zouden nog steeds een levendige cultuur en intrigerend erfgoed hebben, die de moeite waard zijn te komen bezichtigen.

Maar een onafhankelijk Schotland zou ook een zelfverzekerder Schotland zijn. We zouden de rug rechter houden dan we nu doen, zowel thuis als in het buitenland. In de praktijk zouden we koningin Elizabeth blijven erkennen als ons staatshoofd en het pond sterling als onze munteenheid. We zouden proberen een nieuw bondgenootschap te verwezenlijken tussen de diverse volkeren van de Britse eilanden, in de context van de Noordse Raad. Engeland zou niet alleen onze naaste buur zijn, maar ook onze belangrijkste bondgenoot en nauwste vriend.

Onafhankelijkheid houdt niet alleen in dat Schotland zijn eigen weg zal gaan, maar betekent ook dat Schotland op eigen titel opnieuw zal toetreden tot de volkerenfamilie. We zouden een zeer toegewijde lidstaat van de Europese Unie zijn. Schotland is met hart en ziel een Europees land.

De Schotse onafhankelijkheidsbeweging is altijd democratisch en open geweest, en het proces dat naar onafhankelijkheid leidt zal dat ook zijn. Het Schotse volk zal de mogelijkheid krijgen bij een referendum in het najaar van 2014 vóór onafhankelijkheid te stemmen.

De Britse regering heeft altijd gezegd de wil van het Schotse volk te zullen respecteren. Als we dat willen, zullen we onafhankelijk worden. Britse politici brengen nu tal van argumenten te berde tegen Schotse onafhankelijkheid, maar als het volk vóór is zullen ze die ontwikkeling niet blokkeren. Dat betekent dat we zullen samenwerken, zodat de onafhankelijkheid op een soepele en prettige manier gestalte zal krijgen. Na een succesvol verloop van het referendum zal het in 2016 gekozen Schotse parlement ons eerste onafhankelijke parlement zijn.

Als ik met mensen uit andere Europese landen spreek, voelen ze ons verlangen naar onafhankelijkheid instinctief aan. Onafhankelijkheid is de natuurlijke staat voor landen als Schotland, net zoals dat het geval is voor Nederland, Noorwegen, Denemarken en Ierland. Het is mogelijk zowel onafhankelijk als onderling afhankelijk te zijn. Je kunt op eigen benen staan, maar tegelijk nauw samenwerken met je vrienden en buren. Wij zijn als individuen altijd uit op autonomie – of het nu om onze eerste auto gaat, of om ons eerste huis.

Schotland zal uiteindelijk onafhankelijk worden. En ik twijfel er niet aan dat het Nederlandse volk ons, als het eenmaal zover is, met open armen zal verwelkomen.

Stephen Noon werkt voor de Scottish National Party en was politiek adviseur van SNP-leider Alex Salmond.