Meest sexy Israëliër ruilt televisieloopbaan in voor landspolitiek

Israël omarmt het plan van tv-presentator Yair Lapid om de politiek in te gaan. Hij zou zomaar twintig zetels kunnen krijgen in de Knesset. Maar wat hij daarmee wil, is volstrekt onduidelijk.

Aan het eind van zijn tv-show vroeg Yair Lapid zijn gasten altijd: wat is in jouw ogen typisch Israëlisch? Toen zijn eigen vader eens tegenover hem zat, antwoordde die met veel gevoel voor drama: jij.

Yair Lapid, jarenlang het gezicht van de sabbatsavond van (seculier) Israël, kondigde vorige week aan dat hij een politieke partij gaat oprichten. Zijn presentatie van de goed bekeken nieuwsshow op Kanaal Twee, Ulpan Shishi (Studio Vrijdag), komt daarmee abrupt ten einde. Met zijn wekelijkse column in een van Israëls grootste kranten, Yediot Achronot, gaat Lapid voorlopig door.

Lapid (48) is een publiekslieveling. Hij werd meermaals verkozen tot meest sexy Israëliër. Met zijn gebruinde huid, brede kaken en grijze haar doet hij denken aan filmacteur George Clooney. Ook Lapid speelde rollen in enkele speelfilms, en hij schreef romans en thrillers. In 2005 kreeg Lapid van het publiek de 36ste plaats op de lijst van tweehonderd ‘grootste Israëliërs’.

In de peilingen die direct na de aankondiging van zijn politieke entree werden gehouden, kreeg Lapid tot twintig zetels van het 120 zetels tellende Israëlische parlement, de Knesset. Daarmee bezet hij virtueel de tweede plaats, na premier Netanyahu’s partij Likud (die volgens de peilingen nu tot dertig zetels krijgt). Maar wat van Lapids glans overblijft, is moeilijk te voorspellen.

Israël heeft een kortetermijngeheugen, want er gebeurt veel. Een van Lapids grootste politieke concurrenten, de Arbeidspartij, lanceerde daags na zijn nieuws Noam Shalit, de vader van de door Hamas ontvoerde en vrijgelaten militair Gilad, als nieuwe ster. Zo stal Arbeidspartijleider Shelly Yachimovich – ook oud-journalist van Kanaal Twee – meteen de schijnwerper van haar oud-collega.

Toch overheerste Lapidin de features en columns van de Israëlische weekendkranten. Yair Lapid wordt omschreven als rustig, voorzichtig, beheerst. Bedachtzaam, charmant en ruimdenkend. Een zionist, een seculier, een Jood. „De ultieme Israëliër.” Maar alle profielen en commentaren blijven hangen op de vraag: wat wil hij? Lapid heeft namelijk niet alleen nog geen partij, leden of programma, hij mist ook duidelijke standpunten. Als presentator ontving hij allerlei gasten die hij met professioneel neutraal gelaat bevroeg. En in Lapids geval is de vraag stellen níét hem beantwoorden. In zijn wekelijkse column zoekt Lapid altijd precies het midden. Hij uit zich vrij vaag en oppervlakkig. Zo schreef hij deze week op zijn Facebook-pagina: „Ik ben gezegend met de kracht dat ik weet dat ik iets doe waarin ik geloof. Jullie zijn mijn gemeenschap en ik ontleen mijn kracht aan jullie.” En hij beloofde „naar jullie te blijven luisteren”.

De meest bevlogen column schreef Lapid over de sociale protesten van deze zomer, tegen de hoge prijzen van het levensonderhoud. Hij zou het geld in Israël eerlijker willen verdelen. Maar wie niet? Nooit liet Lapid zich duidelijk uit over een oplossing voor het conflict met de Palestijnen in de door Israël bezette gebieden. Of over de omgang met de Palestijnse minderheid in Israël. Of over buitenlandse politiek.

Zijn overleden vader, Tommy Lapid (ook oud-journalist), had wel altijd een duidelijke mening. Hij ageerde vooral fel tegen de Israëlische ultraorthodoxen en pleitte met zijn liberale partij Shinui voor een strikte scheiding tussen kerk en staat. Lapid junior heeft net zo’n seculier profiel, maar toont juist veel respect voor de religieuze Joden, en zelfs voor de Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever.

Maar hun sympathie zal Lapid nooit winnen. Op zijn Facebook-pagina ontving Lapid vorige week zelfs een doodsbedreiging van een jongen uit de ultraorthodoxe stad Bnei Brak. Parlementariër David Rotem, van kolonistenpartij Yisrael Beiteinu, ontwierp een wet die voorschreef dat journalisten zich eerst een jaar moeten onthouden van journalistieke bezigheden voor ze de politieke arena betreden. De wet was speciaal bedoeld voor Lapid, om zijn carrière te dwarsbomen.

Afgelopen woensdag zou de wet in de Knesset worden behandeld. Onder druk van de naderende stemming kondigde Lapid zijn plan aan en trok Rotem zijn voorstel terug. Dat was niet meer nodig, zei het Knessetlid. De verkiezingen staan gepland voor 2013. En Rotem heeft al wat hij hebben wilde; een medestrever die (mogelijk te) vroeg piekt.

Toch heeft de regering weinig van Lapid te duchten. Sterker, zijn partij kan de coalitie helpen omdat ze bijdraagt aan de versplintering van centrum-links. Arbeidspartij, Kadima en Lapids partij zijn na verkiezingen naar verwachting alledrie niet groot genoeg om serieus de strijd met Likud aan te binden. En in de peilingen nu halen ze samen onvoldoende zetels om het rechts-religieuze blok van de troon te stoten.

Gevraagd wie ze graag als minister-president zien, zegt een op de vijf Israëliërs Lapid. Maar drie anderen zeggen Netanyahu. De premier is, met zijn uitgesproken mening, toch nog iets Israëlischer dan Lapid.