Fraude met stofje uit rode wijn

Brieven naar elf wetenschappelijke tijdschriften zijn de deur uit. Over vervalste en zelf bedachte onderzoeksgegevens in zeker 25 wetenschappelijke artikelen. De ontslagprocedure tegen prof.dr. Dipak K. Das loopt, meldden de Amerikaanse persbureaus deze week op gezag van Das’ universiteit, de University of Connecticut.

Dipak onderzocht of plantaardige stoffen goed zijn voor hart en bloedvaten. Resveratrol was zijn favoriet. Dat is het stofje waarvan wordt beweerd dat het rode wijn gezonder maakt dan andere alcoholische dranken. Wat nog nooit in goed onderzoek is aangetoond. (Vooral de alcohol in rode wijn, en net zo goed in alle andere alcoholische dranken, is gezond voor mensen die dagelijks en met mate drinken.)

In 2008 klaagde ‘iemand’ over gemanipuleerde afbeeldingen in een artikel over resveratrol. Wie het met voorkennis opslaat, ziet onmiddellijk dat er geknoeid is. Het was de aanleiding voor een diepgaand onderzoek. Een speciale onderzoekscommissie was er twee jaar druk mee en schreef een eindrapport van 59.929 pagina’s. Vervolgonderzoek naar zes voormalige medewerkers van Das, waarvan twee ook Das heten, is doorgeschoven naar een volgende commissie. De universiteit nam nog een jaar de tijd om de zaak intern af te handelen voor de publiciteit te zoeken.

Das deed zijn resveratrolonderzoek op rattenhartjes. Hij voerde de dieren een aantal dagen flinke hoeveelheden resveratrol, in combinatie met verschillende schadelijke stoffen. Daarna doodde hij de dieren en werkte verder met hun kloppende hart. Hij wekte daar kunstmatig een hartinfarct in op en bestudeerde de celschade. Dieren die resveratrol hadden gegeten zouden minder schade hebben. De vraag is wat dit zegt over de gezondheid van resveratrol voor mensen, maar Das had ook nog knip- en plakwerk op zijn computer nodig om zijn laboratoriumuitslagen op te poetsen.

Das beet vorig jaar van zich af nadat het rapport was uitgekomen. Hij had recent een beroerte doorgemaakt en schreef dat hij zich daarom moeilijk kon verweren. In een open brief beklaagde hij zich dat de hele aanklacht een samenzwering was tegen Indiase wetenschappers is.

Wim Köhler