Alom westerse intriges

Meer dan een maand lang leek het buitenland in de Russische media slechts te bestaan uit Wit-Rusland, Oekraïne en Noord-Korea. Voorbij die landen hield de wereld op, sinds binnen de eigen grenzen massademonstraties werden gehouden over de vervalste uitslagen van de parlementsverkiezingen van 4 december en daarna de wintervakantie aanbrak, waarin bijna twee weken lang geen Rus zich ook maar ergens druk om maakte.

Maar na de moord deze week op weer een Iraanse kernfysicus en de oplopende spanningen in Syrië, verscheen het Kremlin ineens weer op het internationale toneel, voorzien van zijn krachtigste wapen: Koude Oorlogsretoriek. Nu afkomstig van Nikolaj Patroesjev, de oud-directeur van veiligheidsdienst FSB en jaren het machtige hoofd van de Federale Veiligheidsraad.

In een uitgebreid interview met persbureau Interfax zei Patroesjev donderdag dat Israël de Verenigde Staten tot een militaire actie tegen Iran wil overhalen. Iran zou als reactie daarop de Golf wel eens kunnen blokkeren, waarschuwde hij, waardoor eenderde van de olietoevoer naar het Westen wordt afgesloten. Zijn krasse taal leek ingefluisterd door zijn medehaviken in het Kremlin, die het Iraanse regime, net als dat van Wit-Rusland en Noord-Korea, een warm hart toedragen. In een belaagde veste als het Kremlin is het tenslotte met niemand zo prettig omgaan als met een regime dat er vergelijkbare opvattingen over de oppositie op nahoudt als jij.

Patroesjev had ook ander nieuws voor de buitenwereld: de NAVO en enkele landen rond de Perzische Golf bereiden een gewapende interventie tegen Syrië voor. Turkije, dat samen met de Verenigde Staten ijvert voor het instellen van een no-fly zone boven Syrië, om zo de rebellen te kunnen beschermen, zou een sleutelrol in die interventie spelen. Het Westen zou zo het scenario willen herhalen waarmee vorig jaar een einde werd gemaakt aan het regime van de Libische leider Gadaffi. Ook benadrukte de oud-FSB-topman dat het voor het Westen in Syrië helemaal niet om het lot van de onderdrukte rebellen gaat. Het zou alleen maar druk op het regime in Damascus uitoefenen omdat dit weigert zijn bondgenootschap met Iran te verbreken.

Rusland heeft nu iets met Syrië gemeen. Net als president Bashar al-Assad houdt het er namelijk van om het Westen ervan te beschuldigen tweedracht binnen zijn grenzen te zaaien. Patroesjev deed dat donderdag voor de zoveelste keer in het dagblad Kommersant. Hij beschuldigde het Westen ervan met behulp van ngo’s en sociale internetsites de massabetogingen aan te wakkeren. Rusland maakt zich namelijk helemaal geen zorgen over een resolutie voor het instellen van een mogelijke no-fly zone boven Syrië, omdat het die samen met China in de VN-Veiligheidsraad heel makkelijk kan tegenhouden. Bovendien kan het Westen ook zonder toestemming van de VN ingrijpen in Syrië, zoals het in 2003 in Irak deed bijvoorbeeld.

Eerder vreest Rusland voor de toekomst van zijn marinebasis in Syrië en voor de opkomst van het islamitisch fundamentalisme. Patroesjevs woorden lijken dus eerder voor andere doeleinden bestemd. Ze zijn waarschijnlijk niets anders dan een waarschuwing: ‘Waag het niet om je de komende maanden met Ruslands binnenlandse aangelegenheden te bemoeien.’

Michel Krielaars