‘AFM zorgt voor nog meer onrust op huizenmarkt’

De Autoriteit Financiële Markten (AFM), toezichthouder op de hypotheekmarkt, overschrijdt haar bevoegdheden en creëert onrust op de krimpende woningmarkt. Dat zegt de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). “Nu is de toezichthouder vaak feitelijk degene die de regels stelt”, zegt Edward Feitsma van de NVB vandaag in NRC Weekend.

Aanleiding is de waarschuwing van de AFM aan kredietverstrekkers om tweeverdieners geen hogere hypotheek te geven. Tweeverdieners met lagere inkomens zouden per 1 januari tot ruim 33.000 euro meer kunnen lenen voor een woning. Deze norm is berekend door budgetinstituut Nibud en goedgekeurd door het kabinet.

De AFM is echter tegen de norm en onder druk van een boete voeren banken als de Rabobank, ABN Amro en ING de nieuwe regeling niet uit. Gevolg is dat deze tweeverdieners nu niet meer, maar juist minder kunnen lenen voor een woning. “Moet je sommige bevoegdheden, zoals hoeveel je mag lenen voor een huis, alleen al uit democratische legitimiteit, niet bij de wetgever laten?” stelt de bankenvereniging.

Aflossingsvrije en tophypotheken zijn sinds vorig jaar al verboden, mede op verzoek van de AFM, De Nederlandsche Bank en het kabinet. Feitsma:

“De laatste jaren krijgen we regelmatig verzoeken van toezichthouders en de overheid om de regels om beleidsmatige reden aan te passen. Die stapeling van wijzigingen creëert onrust in de markt. Wij vinden: pas op de plaats.”

Het Nibud wil als onafhankelijk instituut niet ingaan op de zaak, maar directeur Gerjoke Wilmink zegt „verbaasd” te zijn. “Tweeverdieners worden benadeeld.”

Karel Schiffer, directeur van het waarborgfonds dat de Nationale Hypotheek Garantie verstrekt op basis van de Nibud-normen, zegt “plaatsvervangende schaamte” te voelen:

“Maandenlang is er zorgvuldig in Den Haag overlegd, ook de AFM had inspraak. En dan schuift de toezichthouder achteraf alles opzij. Dit is schadelijk voor het imago van het Nibud en voor Binnenlandse Zaken en Financiën.”

Volgens een woordvoerder van de AFM zouden de financiële reserves van deze groep tweeverdieners kunnen opdrogen als zij meer lenen. Hij verwerpt de suggestie dat de toezichthouder als wetgever optreedt. “Je kunt kredietverleners beter vooraf laten weten wat je standpunt is, dan ze achteraf corrigeren”, reageert AFM-woordvoerder Martijn Pols. “Er is geen verbod op hypotheken. Er is een verbod op onverantwoorde hypotheken.”