Surrealistisch, reusachtig, wiebelend kaartenhuis

Expo

Hour House T/m 15 jan in de Service Garage, Info: deservice-garage.blogspot.com *****-

Hoe gemakkelijk vergalopperen tentoonstellingsmakers zich aan de groepstentoonstelling, de meest onderschatte van alle tentoonstellingsvormen. Je bedenkt een thema (of niet), nodigt een paar kunstenaars uit die je goed vindt, je installeert hun werk. Maar wat dan? Vaak is de groepstentoonstelling niet meer, helaas, dan een slappe optelsom van afzonderlijke kunstwerken.

Hoe anders het kan, bewijzen kunstenaars Frank Koolen en Sjoerd Tim. Het tweetal bouwde in De Servicegarage, aan de rafelranden van Amsterdam-Oost, een reusachtig kaartenhuis waar je door en omheen kunt lopen. Daarin hangt, staat en ligt werk van kunstenaars met wie Koolen en Tim tussen 2001 en 2004 op De Ateliers zaten. Het resultaat is een groepstentoonstelling die op een krachtige manier wiebelt. Associaties worden opgeroepen maar niet benadrukt. De tentoongestelde tekeningen, foto’s, sculpturen en video zijn zowel stilistisch als inhoudelijk divers, maar krijgen bij elkaar de uitstraling van een Gesamtkunstwerk.

Toevallig middelpunt is Keren Cytters videofilm Four Seasons (2009), een prachtig surrealistisch sprookje dat refereert aan oude filmklassiekers, de vertellingen van Jorge Luis Borges, aan soaps en kitscherige clichés. Wat fantasie is en wat werkelijkheid blijft onduidelijk. Er is een man die bloedend uit bad stapt (zelfmoord?), en een vrouw die voortdurend abusievelijk als ‘Stella’ wordt aangesproken. Op muziek van een krasserig klinkende Jungle Rumba vliegt een kerstboom spontaan in brand en loopt de vrouw in perfecte schoonheid een trap af en weer op. Het mooie van het vervreemdende werk van Cytter is dat het al lang voor deze groepstentoonstelling werd gemaakt maar toch vingerwijzigingen geeft naar alles wat eromheen hangt en staat. De grillige sculpturen van Benjamin Mayman woekeren even grillig voort als de verhaallijn in Four Seasons. Sjoerd Tim toont schitterende sculpturen van gebroken flessen. De Brit Daragh Reeves bouwt een minimalistische lijn van twintig zwarte wekkers, waarvan de wijzers de woorden vormen: ‘arrive late, leave early’. Die uitspraak is net zo duidelijk én net zo cryptisch als de tentoonstelling dat is.

Lucette ter Borg