Rutte: geen sorry voor negeren Jodenvervolging

Premier Mark Rutte (VVD) ziet geen reden om excuses te maken voor de opstelling van de Nederlandse regering ten aanzien van de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog.

Dat valt op te maken uit de antwoorden van de premier op vragen van PVV-Kamerleden Raymond de Roon en Geert Wilders. Zij hadden excuses van het kabinet geëist naar aanleiding van de publicatie, inmiddels een half jaar geleden, van het boek Judging the Netherlands van Manfred Gerstenfeld over de compensatie van geroofde Joodse tegoeden. In dat boek pleiten oud-ministers Gerrit Zalm (VVD) en Els Borst (D66) alsnog voor excuses voor de slappe houding van Nederland tijdens de Jodenvervolging.

Borst uit in het boek onder andere kritiek op de opstelling van het koningshuis. „We weten nu dat de Jodenvervolging koningin Wilhelmina weinig bezighield.” De regering van premier Pieter Sjoerds Gerbrandy (ARP) zag de Joden volgens Borst als een ‘bijzondere groep’ en niet als ‘echte Nederlanders’. Borst: „Als alle katholieken of gereformeerden naar Duitsland waren gedeporteerd, had de regering in ballingschap wel instructies gegeven aan de bevolking in bezet Nederland.”

In 2000 bood premier Wim Kok (PvdA) na enig aandringen excuses aan voor de behandeling van Joden na de Tweede Wereldoorlog. Destijds zei hij: „Met de inzichten van nu is een spijtbetuiging op zijn plaats”, zonder „daarbij te willen suggereren dat de verantwoordelijken van destijds boze bijbedoelingen hebben gehad.”

Kok heeft eerder gezegd geen verontschuldigingen te maken voor de houding van de Nederlandse regering tijdens de oorlog, omdat hij niet namens anderen excuses wil aanbieden.

Rutte moest nu eenzelfde afweging maken. Zou hij excuses maken, dan geeft hij impliciet commentaar op de opstelling van koningin Wilhelmina in de oorlogsjaren. Rutte is dat niet van plan, zo blijkt. Hij heeft geen signalen ontvangen dat de Joodse gemeenschap excuses zou willen: „Het kabinet beschikt ter zake niet over een breed gedragen advies uit de kring van betrokkenen of geobjectiveerde informatie die noopt tot een kabinetsstandpunt”, schreef de premier gisteren.