In Oman willen vrouwen nóg meer onderwijs

Veertig jaar geleden gingen de poorten van Omans hoofdstad elke avond nog dicht. Maar Sultan Qaboos bin Said moderniseerde het land, met onderwijs als basis. Voor jongens én meisjes.

Sultan Qaboos bin Said is niet alleen staatshoofd van Oman maar ook premier, minister van Defensie, Buitenlandse Zaken en Financiën en opperbevelhebber van de strijdkrachten. Het is bij wet verboden om kritiek op de sultan te leveren. Hij heeft tot dusverre nauwelijks actie ondernomen om de gekozen adviesraad in een parlement met tanden om te vormen en heeft geen politieke partijen of persvrijheid toegestaan. In zoverre verschilt hij in niets van de andere autocraten in de Arabische wereld.

Toch bleven afgelopen voorjaar betogingen voor democratisering en tegen (jeugd-)werkloosheid en overheidscorruptie beperkt tot enkele honderden deelnemers, die verzekerden dat ze de sultan zelf absoluut niet weg wilden hebben. De rust keerde terug nadat Qaboos had beloofd 50.000 banen te creeren en enkele wijzigingen in zijn kabinet had doorgevoerd – en de politie hard had ingegrepen.

Hoe dan ook hebben Arabische vorsten het makkelijker dan de presidenten om de Arabische opstanden te overleven. Ze genieten grotere legitimiteit dan de presidenten die een impopulaire regeringspartij vertegenwoordigen.

Maar Qaboos heeft nóg een streepje voor op zijn medekoningen. Veertig jaar geleden, onder het bewind van Qaboos’ vader Said bin Taimur, heersten de Middeleeuwen in Oman. De poorten van de hoofdstad Muscat gingen nog elke nacht op slot en er waren maar drie scholen in het hele land; en niet voor meisjes – die hoefden immers alleen maar kinderen groot te brengen en hun man te verzorgen. Qaboos deed modernere ideeën op tijdens zijn militaire opleiding in Groot-Brittannië. Na zijn terugkeer schoof hij met Britse steun zijn vader terzijde. De machtsgreep vormde een waterscheiding. Sultan Qaboos gaf alle prioriteit aan onderwijs als basis voor de modernisering van zijn land.

Nu gaat zo goed als iedereen naar school. Vrouwen klagen dat mannen op de universiteit ongerechtvaardigde voorrang krijgen. Er wordt een strikte verdeling gehandhaafd: de helft van de studenten bestaat uit jongens, de andere helft uit meisjes. Als alleen de best-scorende scholieren zouden worden toegelaten, dan zou net als in andere landen het hoger onderwijs door vrouwen worden gedomineerd, verdedigen de autoriteiten zich. Maar vrouwen krijgen evengoed als mannen regeringsbeurzen om in het buitenland verder te studeren.

Niettemin lukt het in Oman nog maar erg weinig vrouwen tot leidinggevende functies door te dringen. Er zijn twee vrouwen minister, die van Onderwijs en haar collega van Hoger Onderwijs. De werkelijke machtsposities blijven voor mannen.