AirFrance wacht harde reorganisatie

Luchtvaartmaatschappij AirFrance moet fors reorganiseren om de grote verliezen te stoppen. Maar de ontslagen zullen pas vallen ná de Franse verkiezingen, dit voorjaar.

Het spel rond Air France is begonnen. Gisteren maakte de leiding van de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij bekend dat er fors gaat worden bezuinigd. Maar de miljardenbesparingen die gisteren zijn aangekondigd zijn slechts de inleidende beschietingen van een ingrijpende reorganisatie.

Dat er zou worden ingegrepen bij Air France-KLM, was bekend. De Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij presenteerde afgelopen november tegenvallende cijfers – een verlies van 550 miljoen euro over de eerste negen maanden van 2011. In de wandelgangen maakte topman Jean-Cyril Spinetta er geen geheim van dat er „zo snel mogelijk” maatregelen nodig waren om de wankele financiële positie van de luchtvaartmaatschappij te verbeteren. Welke maatregelen dat waren, wilde Spinetta toen nog niet zeggen. Waar ze zouden moeten worden genomen, wel: vooral aan Franse kant. „De situatie bij Air France is moeilijker dan bij KLM”, legde de topman uit.

Air France maakt verlies – vooral op het zeer uitgebreide binnenlandse en Europese netwerk. Sinds de kredietcrisis van 2008, zo schrijft het concern in het persbericht dat gisteren werd verstuurd, heeft een „structureel verlies aan inkomsten” op dit netwerk voor korte en middellange afstand gezorgd voor „oplopende verliezen”. In het afgelopen jaar was het saldo 700 miljoen euro negatief. De resultaten die Air France-KLM boekt met zijn intercontinentale vluchten zijn niet voldoende om dit soort verliezen te compenseren. En omdat Air France-KLM zucht onder een grote schuldenberg, kan het concern snel in de problemen komen.

Gisteren werd de eerste serie maatregelen aangekondigd om het bloeden van Air France te stelpen. Air France-KLM gaat fors snijden in de investeringen. In de periode 2009-2011 stak de luchtvaartmaatschappij ongeveer zes miljard in nieuw materieel. Dat bedrag zal in de komende drie jaar met een miljard euro worden verlaagd. De luchtvloot van Air France-KLM (nu nog 617 toestellen) zal daardoor gaan krimpen. Sommige bestellingen van vliegtuigen zijn inmiddels uitgesteld, opties tot koop zullen niet worden geëffectueerd.

Maar volgens de leiding van Air France-KLM is er meer nodig. Om niet in de problemen te raken, wil het concern de enorme schuld van 6,5 miljard in de komende twee jaar afbouwen tot 4,5 miljard. Hoe die twee miljard aan cash kan worden gevonden, is nog niet helemaal duidelijk, maar de concern maakte gisteren alvast enkele „onmiddellijke maatregelen” bekend. In 2012 en 2013 zullen er geen salarisverhogingen zijn bij het Franse bedrijf. De vacaturestop die afgelopen september werd afgekondigd, blijft voorlopig van kracht. Ook KLM gaat een periode van „gematigde loonontwikkeling” in. Air France-KLM wil ook besparen op overhead, en gaat opnieuw kijken naar „aanpassingen van het netwerk” – een eufemisme voor het schrappen van vliegverbindingen. De optelsom van al deze noodmaatregelen is ongeveer een miljard euro. De rest zal moeten worden gevonden door een „hervormingsplan” voor de komende drie jaar. Air-France-KLM gaf gisteren geen details over hoe dat hervormingsplan er uit moet komen te zien. Wel werd duidelijk dat er grote gevolgen zullen zijn voor het personeel. De luchtvaartmaatschappij kondigde aan snel te willen gaan onderhandelen met de bonden over de arbeidsvoorwaarden. Maar het is maar de vraag of inleveren van loon genoeg is. Gisteravond herhaalde Air France-KLM nog eens dat winstgevendheid van het bedrijf moet worden verbeterd door een „verhoging van de productiviteit”.

Dit doel is eigenlijk niet te halen zonder diep te snijden in het zeer omvangrijke personeelsbestand van Air France.

Het is is de topman van de nieuwe Franse divisie, Alexandre de Juniac, die deze slag in de komende maanden moet gaan leveren. Air France-KLM bevestigde eerder al dat er in juni verdere maatregelen bekend zullen worden gemaakt. Die datum ligt ruim achter de Franse presidentsverkiezingen in april en mei, en dat is geen toeval, schrijven de Franse media. De Franse staat heeft nog steeds grote invloed op Air France-KLM. En sociale onrust rond ontslagen is wel het laatste wat de zittende Franse president Nicolas Sarkozy op dit moment kan gebruiken.

Ondertussen is het Franse concern achter de schermen bezig met een stille revolutie die het dure regionale netwerk moet transformeren tot een winstgevende budget business à la Ryanair.

Vorig jaar startte het Franse concern met het progamma Bases en province, die het regionale vliegverkeer letterlijk moet terugbrengen naar de provincie. In het verleden concentreerde Air France alle activiteiten op luchthaven Charles de Gaulle bij Parijs. Nu wordt de coördinatie van vliegverbindingen verplaatst naar Franse steden als Toulouse, Nice en Lyon. Daardoor kunnen toestellen veel effectiever worden gebruikt – en hoeven stewardessen uit Marseille niet eerst naar Parijs te vliegen voor ze beginnen aan hun werkdag.