Zonder filmprogramma alleen hits en hypes op tv

Toen het niet zo goed ging met de Nederlandse bioscopen, halverwege de jaren negentig, werd dat mede toegeschreven aan de afwezigheid van een aanstekelijke, actuele filmrubriek op een goed bekeken televisiezender.

Toch strandde nagenoeg elke poging in die richting op magere kijkcijfers. En het tij bleek te kunnen keren zonder noemenswaardige ondersteuning van televisie.

Althans, promotie op het kleine scherm voor de hitfilms die de dienst uitmaken, is wel degelijk essentieel en vindt ook op grote schaal plaats, maar niet in een gespecialiseerd programma. Elke publiciteitsmanager is blijer met een minuutje De wereld draait door dan met een kwartier in een echt filmmagazine, als dat er al zou zijn.

Zo krijgt Nederland de door hypes en hits voortgedreven filmcultuur die het door de media gegund wordt. BBC One laat zien dat het anders kan, ook met een voornamelijk door de bioscoopactualiteit gestuurd programma.

Sinds 1971 bestaat daar het wekelijkse Film 1971 dat inmiddels Film 2012 with Claudia Winkleman heet. De naam van de presentator werd er aan toegevoegd in 1999, toen de schijnbaar tijdloze Barry Norman na 28 jaar vertrok naar de commerciële omroep.

De kleurloos ogende filmboekhouder met droge humor, die zelden echt kritisch was (net als zijn Vlaamse pendant Jo Röpcke), werd opgevolgd door Jonathan Ross. En die vlerkachtige liefhebber van cultfilms had zo’n groot ego dat het programma wel naar hem genoemd moest worden.

Zowel Ross als Norman was herkenbaar als het gezicht van de film op televisie. De formule bleef in grote lijnen hetzelfde: fragmenten uit de premières van de week, al dan niet zelf gemaakte korte interviews met sterren en regisseurs, wat is er nieuw op dvd en een paar historische grapjes.

Die formule werd langzaamaan geperfectioneerd en bereikte een nieuw stadium toen Ross in 2010 werd vervangen Claudia Winkleman. Zij was presentator van het Eurovisiesongfestival en andere showprogramma’s, maar ze deed ook een keer verslag van de Oscaruitreiking en was getrouwd met filmproducent Kris Thykier (Kick-Ass).

Liefhebber Winkleman kreeg een echte filmkenner naast zich: Danny Leigh, die onder meer filmrecensies schrijft voor The Guardian. Samen bespreken ze de films van de week, zoals ooit Roger Ebert en Gene Siskel dat samen deden in een klassiek Amerikaans format.

De combinatie werkt: Claudia doet haar best ‘moeilijke’ films als Shame van Steve McQueen goed te vinden, maar het kost moeite. Danny komt met argumenten en prikt clichés door. Je kunt ze als duo bijna vertrouwen en het programma is beter dan ooit.