Vult men zandzakken nog met de hand?

Afgelopen weken zagen we duizenden zandzakken voorbij komen. „Vroeger werden die met de hand gevuld, bij noodsituaties vaak door dienstplichtige militairen. Wie vult ze nu? Zijn er tegenwoordig vulmachines?”, vraagt meneer J.Th. van Eck uit Maassluis. En: „Wat gebeurt er met de zakken als ze niet meer nodig zijn?”

Een deel van de zakken in Groningen werd onlangs inderdaad door militairen gevuld. Met de hand, of beter gezegd met de schop. „Eerst hadden we grote zakken, van jute. Daarin gaan twaalf scheppen. Ze wegen 40 tot 50 kilo. Daar liepen we zo’n vijfhonderd meter mee”, vertelt sergeant-majoor Bert Snoeyink van de Bravo-compagnie uit Assen. Hij had de leiding over 51 militairen die in Ten Boer de dijken verzwaarden.

„In de kleinere zakken van ongeveer vijftien kilo gaan vier of vijf grote scheppen. Daarna draai je ze een slag en leg je ze met hun eigen gewicht op de open kant.” Zwaar werk, in het donker. „Maar toen burgers en dieren weer terugkonden, was de genoegdoening groot.”

Het zand kwam van een grote berg bij oefendorp Marnewaard. „Dat zand ligt daar voor allerlei doeleinden. Je moet wel echt zand hebben, dat een beetje vochtig kan worden, zodat het goed afsluit. Klei is niet goed, dat is niet waterdoorlatend”, legt Snoeyink uit.

Een ander deel van het zand werd aangevoerd door vrachtwagens die zakken haalden in Veele, ten noorden van Vlagtwedde. Daar, in een schuur, staat de zandzakkenvulmachine die het waterschap Hunze en Aa’s kocht na de wateroverlast van 1998.

„Die heeft drie dagen en drie nachten gedraaid”, vertelt Hendrik Huls, die de leiding had over de twintig mensen in de schuur, want de machine doet niet alles zelf. „Een kraantje stort zand op een transportband. Die komt uit op vier uitgangen met nylon zakken. Daar staan steeds drie mensen en iemand met een naaimachine, die de zakken dichtnaait.” De machine leverde zo’n 20.000 zakken, aan meerdere plekken tegelijk.

In big bags van een meter bij een meter bij een meter kwamen de zakken aan bij de dijk. Een deel is inmiddels weer ter plekke leeggegooid. Ongebruikte big bags worden in plastic gewikkeld en opgeslagen tot een volgende dreigende overstroming.

Thalia Verkade