Voorgelezen worden door T.S. Eliot

Wie even klaar is met het spelen van Angry Birds op de Ipad, en verdieping wil, kan in Itunes kiezen uit honderden literaire apps. Literaire klassiekers als Madame Bovary of Don Quichot zijn al verkrijgbaar en zelfs de collectie van de British Library Collection is in één app bijeengebracht.

Waarschijnlijk is de leeszaal van de British Library de beroemdste ter wereld. Een prachtige ruimte met zuilen, kroonluchters, waar je stil moet zijn maar waar toch altijd geroezemoes klinkt. Ook een plaats die niet om de hoek ligt, waar je minstens een half uur moet wachten op het boek dat je aanvraagt.

Het kan eenvoudiger. Ga op de iPad naar de App Store van iTunes. Negeer de nieuwe Nick & Simon, vergeet dat Angry Birds nog steeds hot is, en tik in het zoekvenstertje ‘British Library’. En daar is het – gratis: de British Library 19th Century Collection app.

Het begint met een simpel zoekvenster, waarin nu speciale aandacht is voor 19de eeuws IJsland. Zonder daar nu meteen prat op te willen gaan, weet ik inmiddels heel wat over dat vreemde eiland. Meer in elk geval dan de Schot die aan het eind van de 19de eeuw dacht de IJslanders te kunnen opvrolijken met elektriciteit. Wat licht in donkere dagen wilde hij brengen. Hij meerde in augustus aan; een week later vertrok hij weer: de duisternis was geen moment ingetreden, aldus de Britse Mrs. Alec Tweetie in haar reisverslag A Girl’s Ride in Iceland (1889) – een indertijd controversieel boek omdat het de vraag was of vrouwen wel mochten paardrijden zonder in Amazonezit te zitten. Dat had Mrs. Tweetie duidelijk niet gedaan, zij had gewoon in gemakkelijk zittende kleding op haar pony door IJsland gedraafd alsof ze een kerel was. Uiterst onfatsoenlijk, maar Tweetie kon niet anders. Het land was zo primitief dat er geen ‘zadels te krijgen waren waarop je zijdelings kon zitten’.

Inderdaad, wie deze app bezit, raakt voortdurend afgeleid. Zo weet ik nu meer over IJslandse dialecten, IJslandse zwavel, IJslandse geisers en hoe je met een pakje zeep bij een geiser een IJslander kan laten geloven dat je God bent. En hoe ooit de IJslandse bank is ontstaan: ‘Er is één bank, de Nationale Bank. Het kapitaal bestaat uit de inkomsten van het eiland; er zijn geen aandeelhouders. De manager is een IJslander die slechts één assistent heeft die de boeken bijhoudt. Omdat IJslanders met veel tegenspoed te maken hebben, kunnen ze niet tijdig betalen’.

Het is de top van de ijsberg voor wie deze British Library Collection op z’n iPad zet. Literaire klassiekers, boeken over de natuur, geschiedenis, geografie, reisverslagen, etcetera: een enorme bibliotheek in één app – voor zover de tekst vrij van copyright is. Maar tekst is maar tekst en voor het bijeen brengen van veel informatie hadden we internet al. Inmiddels zijn er honderden min of meer literaire apps, variërend van een ‘droge’ versie van Madame Bovary of Don Quichot tot speciale projecten – die dan ook niet gratis zijn.

U kunt het artikel hier verder lezen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 6 januari 2012, pagina 6 - 7.