Sodeknikkers

In het programma Sterren op het doek werd Hans van Breukelen geportretteerd en geïnterviewd. Ruim de tijd dus, om hem taalkundig te bestuderen. Ooit was Van Breukelen keeper, en nu is hij een soort motivational speaker. Beide carrières kon je duidelijk in zijn spraak terughoren.

Ten eerste de voetballer in hem: „Ik denk dat Karen meer offers heeft gebracht, ofschoon ze dat zelf niet zo voelde.” Ik weet niet waarom het is, maar voetballers van een zekere leeftijd zijn vrijwel zonder uitzondering dol op het woord ‘ofschoon’. Waarschijnlijk is Cruyff ermee begonnen. Die zegt het in bijna elke zin; Cruyff-imitatoren doen dit dan ook altijd na. Het kan goed dat andere voetballers het rechtstreeks van hem hebben overgenomen.

De motivational speaker in Van Breukelen was nog duidelijker vertegenwoordigd. Hij noemde bijvoorbeeld steeds iedereen uitvoerig bij de naam. „Nou Hanneke, weet je wat het is, Hanneke…” En: „Mijn handen doen het nog, Hanneke!” Het voornaam-noemen wordt door personal coaches, motivational speakers en mensen in vergelijkbare beroepen gezien als persoonlijk.

Toen de kunstenaars aan de slag moesten, wenste Hans ze een welgemeend ‘veel plezier!’ Dat kun je alleen zeggen als je verdomd lekker in je vel zit – de meeste mensen zouden kunstenaars, die gedwongen uren tegen je aan moeten kijken, eerder sterkte wensen.

„Doe je dit professioneel?”, vroeg hij aan een van de kunstenaars. En toen dat beaamd werd, zei hij: „Geweldig!” Een motivational speaker vindt veel geweldig.

Aan het eind van het programma was er ineens een woord dat alleen maar van Van Breukelen zelf kan zijn geweest. Het was geen voetbalwoord, geen motivationeel woord. Nee, het was een woord dat waarschijnlijk nog uit zijn jeugd stamde, van voor hij een carrière en een bijbehorend vocabulaire had. Daarom was dat woord des te leuker. Toen de portretten onthuld werden zei hij vanuit de grond van zijn hart: „Prachtig gedaan hè. Sodeknikkers.”

Even later zei hij nog een keer sodeknikkers. Wat een gezellig woord! Het drukt echte verbazing uit, en er zit ook nog het bijzonder knusse woord ‘knikkers’ in.

Het was uiteindelijk dit woord dat mij voor hem innam.

Paulien Cornelisse