Prijsexplosie sap door vorst en schimmel

De prijs voor sinaasappelsap steeg tot recordhoogte nadat de VS besloten Braziliaanse import te controleren op een bestrijdingsmiddel.

Sinaasappelsap is het kleinste landbouwproduct op de termijnmarkt in New York, maar dankzij de fluctuerende prijs is er wel goed geld aan te verdienen.

Het weer in Florida speelt daarbij een belangrijke rol. Rond deze tijd van het jaar volgen speculanten de weerberichten zorgvuldig, om te bepalen of ze termijncontracten moeten kopen. Nachtvorst kan de bomen schaden en de prijs van sinaasappelsap flink doen stijgen. Vorige week zorgden twee nachten vorst voor een stijging tot het hoogste niveau in vijf maanden.

Maandag en dinsdag kwam daar nog een prijsstijging van 17 procent bovenop, tot 2,077 dollar per pound. Dat was het hoogste niveau sinds december 2006, en de prijsstijging sinds het begin van het jaar kwam daarmee op 25 procent. Oorzaak was de aankondiging van de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) dat zij Braziliaans bevroren sinaasappelsapconcentraat aan de grens tegenhoudt om dat te controleren op het in Amerika verboden bestrijdingsmiddel carbendazim, dat in zeer hoge concentraties kankerverwekkend kan zijn.

Eind december meldde Coca-Cola, producent van het sinaasappelsapmerk Minute Maid, aan de FDA dat het carbendazim in zijn eigen product had aangetroffen, en in producten van de concurrentie. Braziliaanse telers, die ruim 50 procent van de sinaasappels in de wereld produceren, gebruiken het middel tegen de schimmel sterroetdauw. „Dit is een probleem voor elk Amerikaans bedrijf dat Braziliaanse sinaasappels gebruikt”, gaf Coca-Cola als reden om alarm te slaan. Hierop besloot de FDA een onderzoek in te stellen, dat tot half januari zal duren. De dienst onderzoekt ook sinaasappelsap dat al in de winkels ligt. Een kwart van het sinaasappelsap in Amerika komt van Braziliaanse vruchten.

In de Europese Unie is het middel toegestaan tot een concentratie van maximaal 700 deeltjes per miljard, zegt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. In de VS zijn nu concentraties gevonden van 10 tot 35 deeltjes per miljard, aldus een woordvoerder. „Wij begrijpen de commotie absoluut niet”, zegt zij.

Ook in Brazilië is er verbazing; het ministerie van Landbouw liet gisteren weten niet officieel ingelicht te zijn over het onderzoek. De Braziliaanse vereniging van citrustelers Associtrus zei tegen persbureau Bloomberg dat het middel voor allerlei andere gewassen wel geaccepteerd is, zelfs voor appels, die onbewerkt geconsumeerd worden. „Ik begrijp niet wat het probleem is”, aldus een woordvoerder.

Gisteren werd de marge die handelaren moeten aanhouden als zij een termijncontract voor sinaasappelsap afsluiten met 95 procent verhoogd, om al te grote speculatie tegen te gaan. Dat leidde tot een prijsdaling naar 1,88 dollar per pound.

Sinaasappelsap werd een aantrekkelijk product voor de internationale handel nadat in 1947 in Florida, destijds de grootste producent ter wereld, een techniek was ontwikkeld om het concentraat in te vriezen. Inmiddels is Brazilië met afstand de belangrijkste producent. Zo’n 80 procent van de wereldexport is nu Braziliaans.

In de VS krimpt de belangstelling van consumenten. Zij zijn meer andere drankjes gaan drinken, en geven vaker de voorkeur aan verse sappen boven houdbaar gemaakt concentraat. De citrusproductie in Amerika is mede hierdoor met 40 procent gedaald in de periode 1996-2010. Gevolg is een kleinere markt, die gevoeliger is voor prijsbewegingen en waarin de Braziliaanse productie een groter aandeel heeft.