Kamp: veel langer flexibel

Minister Kamp mag niet tornen aan het ontslagrecht. Dus zet hij nu in op lange contracten voor flexwerkers.

Hoe hervorm je de arbeidsmarkt zonder de ontslagbescherming van werknemers te verminderen? Van gedoogpartner PVV mag het kabinet niet morrelen aan het ontslagrecht, terwijl coalitiepartners CDA en VVD dat wel zouden willen. Henk Kamp (VVD), minister van Sociale Zaken, doet een voorstel om de arbeidsmarkt ondanks dit PVV-verbod toch flexibeler te maken.

Kamp wil werkgevers toestaan om werknemers na een kort tijdelijk contract (van een jaar bijvoorbeeld) een langdurig tijdelijk contract (van zeven of tien jaar bijvoorbeeld) aan te bieden. Kamp doet het voorstel in een brief aan de Tweede Kamer. Hij moet het nog verder uitwerken. Hoe lang de tijdelijke contracten mogen zijn, heeft Kamp nog niet besloten. Het voorstel is niet nieuw. Maxime Verhagen (CDA), minister van Economische Zaken, kwam er in september mee in zijn ‘bedrijfslevenbrief’.

Het is nu al mogelijk om werknemers langdurige, tijdelijke contracten aan te bieden. Dat mag alleen niet nadat een werknemer al een kortdurend contract heeft gekregen. Volgens Kamp maakt deze bepaling het langjarige contract impopulair. Werkgevers willen werknemers eerst uitproberen, en dan pas een langdurig contract aanbieden.

Kamp verwacht dat de positie van flexwerkers verbetert als de langdurige contracten populairder worden. Er ontstaat „een sterkere prikkel bij werkgevers om te investeren in scholing en training. Er is immers een langere terugverdientijd van deze investeringen.”

Tegenstanders zien in het voorstel een poging om de ontslagbescherming van werknemers te verminderen. De vakbonden noemen het plan „de zoveelste uitholling van het ontslagrecht”. PVV-Kamerlid Ino van den Besselaar, mailde in oktober aan deze krant: „Wij zijn tegen de langjarige contracten voor bepaalde tijd, omdat daarmee het vaste contract wordt uitgehold.” Ook PvdA en SP zijn tegen.

De partijen die de arbeidsmarkt willen hervormen, zoals GroenLinks en D66, zijn niet bij voorbaat tegen. „Ik waardeer dat Kamp iets wil doen aan de dichtgeslibde arbeidsmarkt,” zegt Fatma Koser Kaya van D66. „Het is goed om arbeidscontracten te moderniseren,” zegt Jesse Klaver van GroenLinks. Net als Kamerlid Eddy van Hijum van het CDA willen Koser Kaya en Klaver meer zekerheid krijgen van Kamp dat werkgevers daadwerkelijk investeren in de scholing van werknemers met langjarige flexcontracten. Ook vragen ze zich af deze nieuwe flexwerkers net zo moeilijk aan hypotheken komen als de huidige flexwerkers. Dat zou geen goede zaak zijn.

Volgens Koser Kaya pakt Kamp het werkelijke probleem op de arbeidsmarkt niet aan: de tweedeling tussen werknemers met flexibele en met vaste contracten. Flexwerkers hebben relatief weinig rechten en bescherming, vergeleken met andere Europese landen, blijkt telkens weer uit studies van bijvoorbeeld het Centraal Planbureau en de Oeso. Werknemers met vaste contracten zijn juist zeer beschermd.

Arbeidsmarktdeskundigen zijn verdeeld over de effecten van het voorstel van Kamp. Hoogleraar Ton Wilthagen denkt dat de positie van flexwerkers niet verbetert. Andries de Grip, hoogleraar bij het onderzoeksinstituut ROA van de Universiteit van Maastricht, denkt juist van wel. Hij verwacht dat werkgevers meer investeren in scholing. Langdurige flexcontracten creëren immers een tussenvorm die de tweedeling op de arbeidsmarkt minder scherp maakt.

Of Kamps voorstel het haalt, hangt af van GroenLinks, CDA, D66 en de ChristenUnie. Die fracties hebben nog geen beslissing genomen.