Getaltherapie

Wat produceert een basisschool? Cito-scores? Je zou het haast geloven als je op het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) afgaat. Volgens een SCP-rapport gaat er steeds meer geld naar scholen en blijft de gemiddelde Cito-score gelijk. En dus kan er best extra bezuinigd worden.

De kosten voor het basisonderwijs groeiden de laatste 15 jaar met 3,8 procent, terwijl dat spijtig genoeg een ‘productie’ van min 0,3 procent opleverde: nog altijd voldoet bijna de helft van de schoolverlaters niet aan de eindtermen, de Cito-score bleef gelijk, en ouders zijn steeds minder tevreden.

Wat zegt dit? Toch alleen dat onze kinderen even dom blijven en Nederlanders steeds chagrijnigere zeikerds zijn geworden? Ons IQ is waarschijnlijk voor 55 procent genetisch bepaald, en voor de rest door opvoeding, omgeving, voeding, vriendenkring en ja, ook de school; een klein stukje.

Als je bedenkt dat kinderen steeds ongezonder eten, vetter worden, minder bewegen, voor de tv hangen, dan is het nog een wonder dat de Cito-score gelijk bleef. Naast een inflatiecorrectie had het SCP een degeneratiecorrectie moeten verreken.

Een basisschool produceert niets, maar zorgt voor kennisoverdracht, sociale vaardigheden, emotionele vorming, het ontwikkeling van talenten... De aandoenlijke SCP-tabelletjes articuleren vooral ons onvermogen om grip te krijgen op de waarden in onze wereld die halsstarrig weigeren zich te laten vertalen in harde meetresultaten. Geestelijk welzijn, veiligheid, culturele rijkdom, levenskwaliteit. Dus passen we maar marktregels toe op wat bij uitstek geen markt is.

Dat is niet erg. Heus, ik begrijp ze wel, die ijverige rekenaars. Het is ook ingewikkeld, het leven, en dan wil je af en toe gewoon wat houvast hebben.

Maar waarom moet die occulte zweverige getaltherapie met belastinggeld bedreven worden? De slotzin verklaart het: „Omgekeerd is het niet ondenkbaar dat sommige ombuigingen het volume en de kwaliteit van de publieke dienstverlening minder zullen aantasten dan velen op dit moment voorzien.” (Woordenlijst: ombuigen = bezuinigen, velen = oppositiepartijen, niet ondenkbaar = een voldongen feit.)

Aha, om nieuwe bezuinigingen op de publieke sector alvast te rechtvaardigen. Een dubieuze productie van dit onafhankelijke orgaan.

Christiaan Weijts