Ergernis in de CDU groeit over aanblijven van Wulff

De Duitse president denkt dat de onrust over een omstreden krediet vanzelf verdwijnt. Tot nu toe is dat niet gebeurd. Critici vinden dat hij zijn morele gezag kwijt is.

Voor het eerst heeft een parlementariër en een partijgenoot van de Duitse president Christian Wulff het staatshoofd openlijk aangeraden om op te stappen.

De christen-democratische Bondsdagafgevaardigde Karl-Georg Wellmann zei gisteravond op de televisie: „Het ambt van president is beschadigd, alleen al door het wekenlange debat erover. Mijn advies is dat Wulff dit zichzelf, zijn familie en zijn functie niet langer aandoet.” De scenario’s voor het geval hij aftreedt liggen naar het schijnt in Berlijn klaar, namen van opvolgers eveneens.

Maar in slot Bellevue, het presidentiële paleis in Berlijn, huist een man die voorlopig niet van wijken weet. Hij gaat ervan uit dat de affaire over een omstreden krediet binnen een jaar vergeten is.

Wulff heeft na een voor hem onrustig kerstreces deze week zijn werkzaamheden hervat. Op het bordes van Bellevue ontving hij een groep driekoningenzangers; kinderen, verkleed als de wijzen uit het oosten, die hem en zijn vrouw Bettina vrolijk toezongen. Daarna begonnen de traditionele nieuwjaarsontvangsten voor binnen- en buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders. Voor vandaag staan bondskanselier Angela Merkel en haar ministers op het protocol.

De nieuwjaarsoptredens van Wulff worden door menigeen als pijnlijk ervaren: een aangeslagen president die handen schudt terwijl dagelijks nieuwe onthullingen over hem verschijnen. De anti-corruptie organisatie Transparency International zegde af. Alle genodigden zijn zich ervan bewust dat Wulff een probleem met zijn geloofwaardigheid heeft, en toch gaat de show door. Hij is nu eenmaal president.

De affaire-Wulff is uitgegroeid tot een kwestie waarover praktisch iedereen schande spreekt. Gewone Duitsers beginnen hun geduld te verliezen met een president die ze vertrouwden, maar die dat vertrouwen in de ogen van velen heeft verspeeld. Meer dan vijftig procent van de bevolking vindt Wulff niet langer geloofwaardig als staatshoofd.

In twee tv-optredens probeerde de president de zaak te sussen. Nooit eerder ging een Duitse naoorlogse president publiekelijk zo diep door het stof. Maar het werkte niet. Sterker nog, het tegenovergestelde gebeurde. Wulffs uitleg was eloquent verwoord maar ontbeerde nauwkeurigheid en moest in beide gevallen later onder druk worden bijgesteld. „Salamitactiek”, oordeelt de Duitse pers.

In een land dat accuratesse en precisie tot norm heeft verheven, valt onnauwkeurigheid op. Wat hij tijdens zijn publieke optredens zei was een „Wulffsche Gratwanderung am Rande der Wahrheit”, aldus commentator Eckart Lohse in de Frankfurter Allgemeine – Een Wulffiaanse balanceeract op de rand van de waarheid.

Iedere keer blijken de zaken achteraf toch net ietsje anders te zijn dan Wulff heeft beweerd. Nu luidt bijvoorbeeld de vraag waarom hij zijn belofte uit zijn tv-interview niet nakomt. Alle vierhonderd journalistenvragen aan de president zouden publiek worden gemaakt. Wulffs advocaat heeft weliswaar een handzame samenvatting met vragen en antwoorden gemaakt, maar het volledige pakket is dat niet. „Waarom houdt Wulff zich niet aan zijn woord?”, kopte Bild gisteren. Het vertrouwen bij het publiek verdwijnt en maakt plaats voor massale achterdocht. Ook dat was nooit eerder het geval bij een Duitse naoorlogse president.

Gelogen heeft Christiaan Wulff misschien niet. Maar eerlijkheid ziet er toch anders uit. Het besef dat in slot Bellevue een man huist die het met de waarheid kennelijk niet zo nauw neemt, is bij de Duitsers hard aangekomen. Afgelopen zaterdag toonden demonstranten voor Bellevue naar voorbeeld van de Arabische revolutie hun schoenen aan de hoofdbewoner van het presidentiële paleis. ‘Misleiden en liegen: dat hoort bij Wulff’, stond op een protestbord. Een van de demonstranten zei: „Zijn functie stoelt op moreel gezag. Dat heeft hij verspeeld. Wulff moet weg, Duitsland is geen bananenrepubliek.”

Wulff heeft vooralsnog Merkels steun, maar verder is het stil geworden om de president. Het draaiboek voor zijn opvolging ligt klaar. Als mogelijk nieuw staatshoofd gaan de namen van oud-presidentskandidaat en ex-DDR-dominee Joachim Gauck, minister van Defensie Thomas de Maizière en van de oppositieleider in de Bondsdag, Frank-Walter Steinmeier.