Wie krijgt het nooit opgeëiste statiegeld?

Arnout Bleumink bracht zijn lege frisdrankflessen terug naar de supermarkt en vraagt zich af: Waar gaat het statiegeld van flessen naartoe die niet worden ingeleverd?

Het antwoord op die vraag is eenvoudig: dat statiegeld blijft bij de producent van de drank. De producent vraagt statiegeld aan de koper, meestal een supermarkt. De supermarkt berekent dat bedrag door aan de consument: ook die betaalt statiegeld. Brengt de consument de fles niet terug, dan betekent dat dus winst voor de producent. Met de kanttekening dat ook het materiaal van de flessen (polyethyleentereftalaat, of pet) geld waard is. Al is het wel weer veel minder waard dan die 25 eurocent statiegeld per fles.

Veel ingewikkelder is het om te achterhalen om hoevéél geld het hier gaat. Veel drankproducenten geven hun verkoopcijfers niet vrij. Bovendien is er geen organisatie die de cijfers voor alle teruggebrachte verpakkingen bijhoudt: petflessen (voor frisdrank en water), bierflessen en kratten komen op verschillende inzamelpunten terug.

Wel zijn er schattingen. Tomra bijvoorbeeld, het bedrijf dat aan de meeste Nederlandse supermarkten de apparaten levert die de flessen innemen, schat dat er jaarlijks zo’n 650 miljoen petflessen in Nederland worden verkocht. Daarvan wordt 95 procent teruggebracht, zegt Rene Hissink, operationeel directeur van het bedrijf. Op de flessen die niet door de consument worden teruggebracht, verdienen de producenten volgens Tomra dan jaarlijks ruim 8 miljoen euro aan statiegeld. Al is dat cijfer niet helemaal betrouwbaar. Er zijn bijvoorbeeld nog winkels die flessen met de hand innemen. Bovendien weet je natuurlijk nooit helemaal zeker of een fles nooit meer wordt teruggebracht.

Wat er met de teruggebrachte flessen gebeurt, weet Stichting Retourverpakking Nederland. Het bedrijf verzamelt petflessen van veel supermarkten in Nederland: vorig jaar 520 miljoen stuks. Tot 1 januari 2006 waren producenten verplicht de flessen opnieuw te vullen. „Nu staan er nauwelijks hervulbare verpakkingen in de winkel”, zegt directeur Raymond Gianotten. Het plastic wordt omgesmolten. Daarvan worden nieuwe flessen gemaakt. Of andere producten: bermpaaltjes bijvoorbeeld, of fleecetruien.

Lineke Nieber