TNT Express - als een kudde koeien op weg naar het hakblok

De strijd om de macht bij koeriersbedrijf TNT Express is koehandel voor gevorderden. Op het eerste gezicht zijn het opportunistische Angelsaksische beleggers versus de commissarissen van een Nederlandse multinational.

De geldbeheerders Jana en Aimco (Alberta Investment Management) willen de ingestorte beurskoers van TNT Express nieuw leven inblazen. Zij zijn beleggers à la Rawhide, vrij naar de western tv-serie. Aandelen zijn net koeien.

Don’t try to understand ’em

Just rope, throw and brand ’em

Soon we’ll be living high and wide Het middel van Jana en Aimco: agitatie en propaganda. Hun oplossing: de benoeming van drie nieuwe commissarissen op de aandeelhoudersvergadering dit jaar.

Hun directe opponent: TNT Express president-commissaris Anthony Burgmans (ex-topman Unilever). Bij TNT Express zijn geen vacatures voor commissarissen.

Jana en Aimco ijveren sinds eind 2009 voor een hogere koers van wat het post- en koeriersbedrijf TNT was. Samen bezaten zij toen ruim 7 procent van de TNT-aandelen, blijkt uit een brief van Jana aan zijn eigen beleggers. Het TNT-pakket was de grootste individuele belegging van Jana, aldus de brief, die is gestempeld met confidential. Op aandringen van Jana en Aimco hebben directie en commissarissen van TNT het concern vorig jaar gesplitst in twee aparte bedrijven: PostNL en TNT Express. Dat was „geheid een opwindende [...] katalyserende situatie” schrijft Jana in zijn brief. Maar de koersopdrijvende verkoop van TNT Express is uitgebleven. Jana’s supergok blijkt een superzeperd.

Daarom schakelt Jana nu naar een hogere versnelling: klets-klats-klander kapitalisme versus consensusgeoriënteerd ondernemen achter de dijken. Oftewel: het primaire belang van aandeelhouders versus de Nederlandse wet die afweging van belangen van beleggers, werknemers en klanten centraal zet.

Nederlandse commissarissen kiezen bij strijd meestal voor het belang van de beleggers. Wel zo veilig. Zeker als er rechtszaken van kunnen komen. Maar de dreiging van opgedrongen commissarissen leent zich bij TNT Express voor een compromis. De activisten krijgen een beetje hun zin, maar niet helemaal. Tenzij ...?

Ja, tenzij PostNL zich achter Jana en Aimco schaart. PostNL is de grootste aandeelhouder van TNT Express, met 29,9 procent van de aandelen. De commissarissen van PostNL hebben sommige commissarissen van TNT Express nog zelf benoemd.

De bedoeling was dat PostNL de opbrengst van de verkoop van zijn TNT Express-aandelen snel aan zijn eigen beleggers zou uitkeren. Maar na alle speculatie wil het gedroomde overnamebod (van FedEx?, van UPS?) op TNT Express niet vlotten. De zaak opbreken en in brokstukken verpatsen is misschien de laatste optie.

De benoeming van nieuwe commissarissen kan die opbrengst dichterbij brengen. En dat is niet, zoals een jaar geleden, een theoretische exercitie. Het wordt bittere noodzaak. PostNL verkeert financieel in een kritieke fase en wil bijvoorbeeld geen extra geld overmaken naar zijn verzwakte pensioenfonds. Dat is schrijnend voor PostNL-commissarissen Wim Kok, ex-PvdA-fractieleider Jacques Wallage en voormalig AbvakaboFNV onderhandelaar Nelly Altenburg die werknemersbelangen hoog in het vaandel hebben.

Maar Jana biedt hoop. Met de incasso van de aandelen TNT Express vallen de belangen van de 61.000 personeelsleden van PostNL opeens naadloos samen met die van de opportunistische beleggers.

TNT Express en diens 85.000 medewerkers? Op het hakblok.

Rawhide!

menno tamminga