Slacht Europa Britse kip met gouden ei?

De City vreest invoering van een belasting op financiële transacties. Het kan het VK miljarden kosten. Terechte vrees of bangmakerij?

Vorige maand juichten de Britten hun premier nog toe. Hij had door zijn stevige optreden in Brussel voorkomen dat de financiële sector werd onderworpen aan nieuwe regelgeving, zo was de veronderstelling.

Maar het gevaar is niet geweken. Want president Nicolas Sarkozy toonde zich na zijn overleg met de Duitse bondskanselier Angela Merkel maandag onverminderd gedreven in zijn plannen de belasting op financiële transacties snel in te voeren, desnoods eenzijdig. Gisteren zei premier Francois Baroin dat dit zelfs voor de Franse verkiezingen in april zou kunnen gebeuren. En de kans bestaat dat de Europese leiders eind deze maand tijdens hun top overeenstemming bereiken over de invoer van een dergelijke belasting.

Dat betekent dat premier Cameron opnieuw een ‘nee’ moet laten horen in Brussel. Hij herhaalde afgelopen weekeinde dat hij bereid is zijn vetorecht te gebruiken om een transactieheffing tegen te houden. Alleen als deze wereldwijd geldt, zal hij instemmen. En die kans is klein.

Cameron en zijn minister van Financiën, George Osborne, vrezen dat die een dergelijke belasting omdat die de Londense City onevenredig zal benadelen. 80 procent van de Europese transacties vindt immers in het Verenigd Koninkrijk plaats, en zou wel eens kunnen verdwijnen naar New York, Hong Kong of Zurich waar lagere transactiekosten, lagere belastingen en voordeligere regulering geldt.

„We hebben het over iets dat ervoor zorgt dat een belangrijke wereldwijde bedrijfstak het Europese continent zal verlaten”, zei Osborne vorig jaar. Daar komt bij dat de financiële sector fors bijdraagt aan de Britse economie: 12,1 procent van alle belastinginkomsten.

De Britse vrees wordt ondersteund door een onderzoek van het Adam Smith Institute, een conservatieve denktank. Dat stelt dat als er 0,1 procent per aandeel en 0,01 procent op derivaten moet worden afgedragen, dit het Verenigd Koninkrijk jaarlijks 25,5 miljard pond (30,4 miljoen euro) zal kosten.

„Een belasting op financiële transacties is catastrofaal voor de City”, zegt Sam Bowman van het Adam Smith Institute. „Het zal vooral de derivatenhandel vernietigen, en de sector naar het buitenland verdrijven. Het zou de kip met de gouden eieren slachten.”

Als het VK buiten de transactiebelasting blijft „wordt het een belastingparadijs”, voorspelt hij. „Ik ben er geen voorstander van, maar zie het politieke voordeel voor Cameron.” Het is de reden waarom de Duitse bondskanselier de Britten er graag bijhoudt: de derivatenhandel in Frankfurt kan dan naar Londen verhuizen. En de Franse president Sarkozy heeft makkelijk praten, zegt Bowman. „De derivatenhandel in Parijs is maar 2 procent van de Europese markt.”

Ook voor de rest van de Europese Unie levert een eventuele belasting op financiële transacties geen voordeel op, zegt adviesbureau Ernst & Young. Het onderzocht de impact van een transactiebelasting en noemt de Europese Commissie „overdreven optimistisch” in haar veronderstelling dat de heffing jaarlijks 37 miljard euro zal opleveren.

De Commissie, zo stelt Ernst & Young, heeft niet gekeken naar de invloed van een lager bruto nationaal product op andere belastinginkomsten. „We schatten dat door een lagere economische activiteit die inkomsten met 39 miljard euro dalen, waardoor er een netto verlies van 2 miljard overblijft, zelfs in het beste scenario”, zegt Marie Diron van Ernst & Young.

„Bovendien gaat de Europese Commissie ervan uit dat de financiële markten positief zullen reageren op de invoer van een belasting op financiële transacties. Als je minder optimistische aannames hebt over handelsvolumes en lagere inkomsten door andere belastingen, dan kan er zelf een gat van 116 miljard ontstaan”, aldus Diron.

Hoewel er in de City weinig voorstanders zijn, is niet iedereen zo pessimistisch. David Hillman van de Robin Hood Tax Campaign heeft het over bangmakerij. „De sector kan volgens ons makkelijk 20 miljard pond afdragen.” Hij zegt dat de zogeheten stamp duty (de leges op aandelentransacties in Londen) al hoger is dan elders in Europa, en jaarlijks 3 miljard oplevert. „Dat kan worden uitgerold over andere transacties.”

Hij wijst op de voordelen van een transactiebelasting: „Misschien dat er wat banen in de meer speculatieve takken van de sector verdwijnen. Maar het belastinggeld dat het oplevert, kan worden gestoken in de publieke sector.”

„Men is bang dat het geld naar Brussel gaat, vandaar dat er met modder wordt gegooid. Maar dat wil geen enkel land”, zegt Hillman. Hij ziet voor zich hoe de helft van de opbrengst naar ontwikkelingshulp gaat, en de andere helft wordt aangewend om Britse banen te creëren.