Selexit

„Neej… helaas, hebben we niet. Maar we kunnen het wel voor u bestéllen?!” En dat op een toon alsof de winkel beschikt over een unieke verbinding met geheime magazijnen wereldwijd.

Een paar jaar woonde ik naast een Selexyz. Ik was er kind aan huis. Toch vind ik het, geloof ik, niet zo’n triest nieuws dat de keten misschien failliet gaat. Iets te vaak gehoord: „…maar we kunnen het wel voor u bestéllen!?”

Bestellen kan ik zelf. Bij Bol. Bij Amazon. Bij boekwinkeltjes.nl.

Selexyz zucht onder dezelfde vloek als V&D: heel veel spullen, maar nooit wat je zoekt.

Intussen kun je Oorlog en vrede zelfs bij hema.nl kopen. In negen versies. De complete Tolstoj heb je morgen in huis. Of over tien seconden, als e-book.

Webwinkels zijn sneller, goedkoper, maar vaak ook beter voor de boekcultuur. Bij Bol draait het nog om de inhoud. Je vindt er recensies in plaats van verkooppraatjes, bestsellerstapels of belevenissen. Je stuit er op schrijvers van wie je nooit had gehoord.

Maar steeds als ik de Selexyz binnenging zat daar, o serendipiteit, Mart Smeets een nieuw meesterwerk te signeren. Smeets hoefde je nooit te bestellen.

Als er een funeste bestsellercultuur bestaat, komt dat deels door dit soort shops.

Maar gelukkig gaat het goed met het boek. Ik word gek van de postbode die aanbelt met wéér een boekenpakketje voor de buren.

Ook goeie fysieke winkels kunnen bloeien. De Amerikaanse keten Barnes & Noble verkocht afgelopen jaar meer boeken (en daar is Amazon veel sterker). Het probleem is niet de tijdgeest.

Het probleem is dat Selexyz steeds meer een zaakje zonder ziel werd met een management dat zich schaamde voor boeken.

Deze Kerst ging de winkel dus maar andere spulletjes verkopen. Lego. Cd’s (groeimarkt!). En badartikelen.

Heeft u ook Tolstoj? Nee, maar wel douchegel.

‘Een bredere boekhandelsformule’, heette dat. Zo breed was die formule, dat-ie niet in normale panden paste. Filiaal Maastricht werd gevestigd in een soort middeleeuwse kathedraal.

Ook daar onderscheidt Selexyz zich met een enorme selectie van boeken die ze niet in huis hebben (maar wel kunnen bestellen!).

Arjen van Veelen