Politie: toegenomen bureaucratie telt niet voor SCP

Het SCP heeft voornamelijk naar opsporingscijfers gekeken om de productiviteit van de politie te meten. En die cijfers vallen op het eerste gezicht positief uit. Het aantal opgehelderde misdrijven is in de periode tussen 1995 en 2010 sterk gestegen, met 11 procent. En het aantal geregistreerde misdrijven daalde, met 10 procent.

Het SCP concludeert dat de doeltreffendheid bij opsporing is toegenomen. Alleen: dat mensen minder vaak naar de politie gaan om melding van een delict te maken, wil niet zeggen dat die misdrijven ook echt minder voorkomen.

Een ander probleem met de metingen is dat politiewerk veel meer inhoudt dan opsporing alleen. Het grootste deel van de kosten, 41 procent, gaat naar handhaving. Opsporing vormt ‘maar’ 31,7 procent van de kosten. De rest gaat naar noodhulp, registratie en dienstverlening. En juist de effectiviteit van die andere posten laat zich maar moeilijk meten. Toezicht houden bij voetbalwedstrijden, surveilleren, wanneer wérkt de aanwezigheid van de politie? En wanneer is een politieagent op straat productief? Het is onmogelijk te meten hoeveel conflicten of delicten een wijkagent die goed contact heeft met ‘zijn’ buurtbewoners, daarmee voorkómt. Overigens geeft de schrijver van het hoofdstuk over de politie zelf ook toe dat de indicatoren die hij gebruikt nog „duidelijk voor verbetering vatbaar” zijn.

Dan de belangrijkste vraag: hoe kan het dat de gemiddelde productiestijging van de politie maar 0,3 procent per jaar is, terwijl de kosten tegelijk gemiddeld 4 procent per jaar toenamen? De kostenstijging is verklaarbaar: het aantal politiemensen steeg van 1995 tot 2010 met 45 procent. Maar deden ze dan niets extra? Daarop geeft het rapport geen antwoord. De toegenomen bureaucratie – zo moeten alle verhoren tegenwoordig op band worden opgenomen – en administratiedruk, waarover politievakbonden al jaren klagen, komen nergens terug.

Ondanks de vastgestelde pijnlijk lage productiestijging zal het rapport het kabinet geen aanleiding geven extra te bezuinigen op ‘blauw op straat’. Veiligheid is en blijft speerpunt. De nationale politie die dit jaar operationeel wordt, zo is de idee, stelt agenten in staat sneller en beter hun werk te doen. Dat moet op termijn ook miljoenen euro’s besparen.