Omaanse vrouw is juist geëmancipeerd

Koningin Beatrix droeg haar hoofddoek in Oman uit respect. Dit heeft er niets mee te maken dat de Omaanse vrouw wordt onderdrukt. Dat wordt ze niet, stelt Bregje van Baaren.

Ik was verbaasd over de ophef in Nederland over het dragen van een hoofddoek in een moskee door de koningin tijdens haar staatsbezoek aan de Verenigde Arabische Emiraten en het Sultanaat Oman.

Dagelijks omring ik mij met veel Omaanse vrouwen, onder wie collega’s, mijn toekomstige schoonfamilie en vriendenkring. Het merendeel van hen kiest ervoor om in het openbaar en op het werk, meestal niet thuis, een hoofddoek te dragen – geen boerka. Dit doen zijn uit respect voor hun en andermans religieuze opvattingen en hun tradities en omdat zij zich hierbij prettig voelen. Ook de mannen hier dragen overigens een hoofddeksel naar het werk en op veel openbare gelegenheden.

Zelf draag ik geen hoofddoek, ik ben geen moslim. Wel draag ik een hoofddoek als ik de Grote Moskee bezoek uit respect voor de heilige omgeving, of, als er iemand is overleden, uit respect voor de tradities van de nabestaanden en als een teken van rouw. De Omaniërs respecteren en tolereren het feit dat ik geen hoofddoek draag, omdat dit geen onderdeel is van mijn eigen tradities. Zo wordt ook getolereerd dat ik een kerstboom optuig.

Ik beschouw het dragen van een hoofddoek door de meeste Omaanse dames als een elegant en natuurlijk onderdeel van het openbare leven. Niet de hoofddoek valt mij op, maar de relatief sterke rol van de vrouw in Oman – zowel binnenshuis als buitenshuis. Ik zou zelf niet zo snel intensief spreken over wat er van de man wordt verwacht wat betreft zijn morele en andere rollen binnen de familie, maar zij wel.

Conform de zogeheten Personal Status Laws hebben vrouwen en mannen gelijke rechten wat betreft onderwijs en werk. Volgens recente statistieken maken Omaanse vrouwen ongeveer een kwart uit van de werkzame beroepsbevolking, maar staan tegenover iedere mannelijke afgestudeerde 1,4 vrouwen.

Ik ken een Omaanse vrouw die bij een bank werkt. Ze heeft onlangs haar eigen wellness resort opgezet en is net bevallen van haar eerste kind. Een ander werkt als chemisch ingenieur bij de Soharraffinaderij. Een derde is fulltime huisvrouw en moeder. Een vierde heeft een handel opgezet in scheepsonderdelen. Een vijfde heeft bij de politie en in het leger gewerkt en organiseert nu pelgrimstochten naar Saoedi-Arabië.

De minister van Onderwijs is een vrouw, net als de minister van Hoger Onderwijs. De ambassadeur in de Verenigde Staten is een vrouw. De hoofdredacteur van Oman News Agency – de lokale versie van het ANP – is een vrouw. De voorzitter van de raad van bestuur van de Oman International Bank is een vrouw. Vele managers en hoofddirecteuren bij de overheid en in het bedrijfsleven zijn vrouwen. Een overwegend deel van de straatpolitie bestaat uit vrouwen. Ook zijn het vrouwen die bezoekers verwelkomen en begeleiden in de Royal Opera House.

Vrouwen hebben het recht om te stemmen en deel te nemen aan de Majlis A’Shura – de consultatieve raad. Ook hebben vrouwen het recht om hetzelfde salaris te ontvangen als mannen als zij dezelfde positie bekleden. Er is zelfs een nationale vrouwendag op 17 oktober. Jaarlijks krijgen vijfhonderd meisjes een studiebeurs. Ook naar andere studiebeurzen kunnen meisjes meedingen.

Een deel van de Omaanse vrouwen levert een belangrijke bijdrage aan de economie van het land. Het ziet ernaar uit dat het aantal werkende vrouwen in Oman nog toeneemt. Vrouwen, en gelukkig ook veel mannen, vinden dat een vrouw niet traditioneel in haar eentje het huishouden hoeft te doen en voor de kinderen hoeft te zorgen. De sultan van Oman heeft ooit omschreven dat een vogel – Oman – twee vleugels nodig heeft om te kunnen blijven vliegen.

Oman wordt gekenmerkt door moderniteit. Tegelijkertijd zijn Omaanse vrouwen en mannen sterke bewakers van de tradities en van de nobele normen en waarden die onder meer voortvloeien uit de islam en uit hun culturele erfgoed.

Ik leer zelf veel van de wijze waarop veel Omaanse vrouwen hun baan combineren met het hier minstens net zo belangrijke gezinsleven. In de Koran wordt verwezen naar de gelijkheid en naar het belang van onderling respect tussen man en vrouw.

Verder staan mannen er bijna overal ter wereld mannen om bekend dat ze er ‘trots’ op zijn om een ‘man’ te zijn. Dit staat los van hun religieuze achtergrond en betekent niet automatisch dat vrouwen geen sterke positie kunnen verwerven binnen de samenleving.

Bregje van Baaren leeft en werkt al vijf jaar in het Sultanaat Oman.