Mitt Romney trekt nu kiezers uit alle lagen

In de Republikeinse voorverkiezingen kon alleen Romney zijn electoraat in New Hampshire uitbreiden. Geen van zijn rivalen kan zich opwerpen als hét alternatief.

Niet zijn alom voorspelde zege, maar vooral de manier waaróp Mitt Romney vannacht de Republikeinse voorverkiezingen in New Hampshire won, duidt erop dat de strijd om de presidentskandidatuur wel eens snel beslist kan zijn.

Romney won, zoals peilingen al weken voorspelden, 39,4 procent van de stemmen in de oostelijke staat, veel meer dan zijn tegenstanders Ron Paul (22,8 procent) en Jon Huntsman (16,8 procent).

De echte winst voor Romney zit in de achtergrond van zijn kiezers. Hij slaagde er in ook de meeste stemmen te trekken onder Republikeinen die zich (ultra-)conservatief noemen, lage inkomens hebben of diep gelovig zijn. Dit kan Romney verlossen van het stigma dat hij de Republikeinen niet kan verenigen, en de kandidaat is die alleen door de gevestigde orde wordt gesteund. Romney kan nu met recht betogen dat religieuze en conservatieve kiezers niet langer alleen bij kandidaten als Rick Santorum of Newt Gingrich horen.

Kiezers in New Hampshire bleken gevoelig voor de kernboodschap van Romney: alleen ik kan straks president Barack Obama verslaan. Anders dan bij de principiële, wantrouwende kiezers in Iowa die vorige week bijna Santorum de winst bezorgden, viel Romneys pleidooi goed in New Hampshire. De kans om Obama te verslaan bleek volgens gesprekken bij stembureaus in de noordoostelijke staat veruit het belangrijkste criterium. Alleen de oud-gouverneur van buurstaat Massachusetts bleek dit vertrouwen te krijgen.

De kritiek dat Romney pragmatisch is en soms van standpunt verandert, over homorechten en abortus bijvoorbeeld, deerde minder dan in Iowa. New Hampshire zocht geen man van principes, maar iemand die iets kan bereiken.

De grootste rivaal vannacht bleek Ron Paul, de Texaanse libertaire kandidaat, die pleit voor non-interventie in het buitenland en minimale inmenging van de overheid in de economie. Paul blijft populair onder jonge kiezers die niet lid zijn van de partij, maar een belangrijke stem hebben gekregen. Paul voerde zelf weinig campagne, maar zijn leger aan jonge vrijwilligers maakte dat goed. Ze stonden op iedere straathoek in de steden van New Hampshire, met megafoons en spandoeken.

De kans dat Paul met zijn ideeën over vrijheid van het individu tegenover de staat de Republikeinse nominatie kan binnenhalen is nihil. In het vrijheidslievende New Hampshire, waar het officiële motto ‘Live free or die’ is, valt zijn boodschap goed. Zijn tweede plaats is goed nieuws voor Romney, die in Paul geen gevaar ziet.

Jon Huntsman, oud-gouverneur van Utah, is een ander verhaal. Deskundigen zien hem als een van de weinige kandidaten die zwevende middengroepen kunnen aanspreken en Obama bedreigen. Huntsman zette al zijn geld op New Hampshire, waar hij maandenlang rondreed en kleine bijeenkomsten hield. Hij hoopte deze staat te winnen, waardoor hij kon afrekenen met zijn onbekendheid. Winst in New Hampshire heeft wel vaker moeizame campagnes (even) leven ingeblazen, zoals van de Democraten Hillary Clinton in 2008 en Jimmy Carter in 1976.

Huntsmans ijver werd niet beloond. Hij zei verder te gaan, maar zijn toespraak na de uitslag miste de overtuiging die hij een dag tevoren had bij zijn slotavond in Exeter.

Voor Romney, die met zijn budget en organisatie de anderen ver overvleugelt, is het goed nieuws dat er na gisteren niemand uit de race is gestapt. Het deelnemersveld blijft versnipperd, waardoor geen kandidaat de nog steeds grote aversie in de partij tegen Romney kan verenigen. De Texaanse gouverneur Rick Perry, die in New Hampshire bleef steken op 0,7 procent, denkt terug te komen in het conservatieve South Carolina (waar op 21 januari gestemd wordt)

Er zijn er twee die in New Hampshire rond de 9,3 procent kwamen. Santorum, die vorige week in Iowa met maar 8 stemmen achterbleef op Romney, leek zijn verlies in de nogal seculiere staat voor lief te nemen. Gingrich is op oorlogspad tegen Romney, nadat een pro-Romney-organisatie een harde campagne tegen Gingrich was begonnen.

Ron Pauls campagneleider Jesse Benton riep alle iedereen behalve Romney op de strijd op te geven en zich achter Paul te scharen. Het probleem is dat Paul en de andere kandidaten weinig gemeen hebben, behalve hun afkeer van Romney.

Mitt Romney heeft het geld om de komende weken voluit de aanval in te zetten in South Carolina en Florida. In Florida, waar over drie weken voorverkiezingen worden gehouden, is al een grootschalige televisiecampagne begonnen. Santorum en Gingrich hebben veel minder geld, en het gebrek aan organisatie begint hen op te breken.

Met deze kennis in het achterhoofd hield Romney gisteravond, toen CNN hem tot winnaar uitriep, een toespraak die nog het meest leek op het dankwoord dat de winnaar pas in de zomer doet, tijdens de nationale conventie. Hij noemde zijn Republikeinse rivalen niet één keer, en richtte zich op Obama: „Wij geloven nog altijd in de hoop, belofte en de droom van Amerika.” Obama is dat alles kwijt geraakt, zegt Romney: Obama heeft geen ideeën meer en kan geen excuses meer aanvoeren.