Meer geld onderwijs en politie heeft amper effect

Jarenlang is er meer geld naar onderwijs, politie en rechtspraak gegaan, maar volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft dat niet of nauwelijks geleid tot slimmere kinderen of meer veiligheid.

Elk jaar klinkt de roep om meer uitgaven aan onderwijs, zorg en veiligheid. Maar leveren die extra uitgaven ook echt iets op? In de zorg wel, in het onderwijs en bij de politie niet of nauwelijks.

Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een vanochtend verschenen studie. In het basisonderwijs zijn de overheidsuitgaven van 1998 tot 2009 met zo’n 60 procent per leerling gestegen. En die stijging kwam boven op de jaarlijkse inflatie. Maar tot aantoonbaar slimmere kinderen leidden de hogere uitgaven niet. „De resultaten van de Cito-toets bleven constant en internationaal gezien zijn de reken- en leesvaardigheden niet slechter geworden, maar ook niet beter”, zegt SCP-onderzoeker Bob Kuhry.

Een ander voorbeeld: in vijftien jaar stegen de uitgaven aan politie met 90 procent. Rond 2000 leverden die inspanningen volgens Kuhry wellicht een lichte stijging op van het aantal opgehelderde zaken. „Maar die stijging hield in 2004 alweer op. Toch is in die periode het personeelsaantal met 45 procent gestegen.”

De hogere uitgaven aan onderwijs en veiligheid (bij de rechtspraak geldt hetzelfde) gingen hand in hand met een lagere productiviteit. Bijvoorbeeld door kleinere klassen, maar het effect van die kleinere klassen op de kwaliteit van het onderwijs is volgens Kuhry te verwaarlozen.

Alleen in de zorg hadden extra uitgaven effect, bijvoorbeeld rond de wachtlijsten. Grote verschil in de zorg is volgens Kuhry de marktwerking. „Daar wordt per verrichting afgerekend. Bij het onderwijs stijgt het budget per leerling, maar het is veel moeilijker vast te stellen wat er met het extra geld gebeurt.” (NRC)