Iran telt steeds minder vrienden

Het Amerikaanse embargo tegen Iran wordt voelbaar. Daarom zoekt Ahmadinejad oude vrienden op. De vraag is wat zijn reis zal opleveren.

Mahmoud Ahmadinejad maakt deze week een reis langs de „as van het kwaad” van Latijns-Amerika. Die grap maakte de Venezolaanse president Hugo Chávez maandag tijdens zijn hartelijke ontvangst van de president van Iran op de eerste stop van zijn reis langs vier Latijns-Amerikaanse bondgenoten, die hun slechte relatie met de VS met elkaar gemeen hebben.

Ahmadinejad haalt de banden met Amerika’s achtertuin aan op een moment dat de spanningen met de VS over zijn nucleaire ambities zich opstapelen. Met aangescherpte Amerikaanse sancties tegen Iran en een afnemend antiamerikanisme in Midden- en Zuid-Amerika is de Iraanse president op een moeilijke missie.

Slechts in een slinkend groepje Latijns-Amerikaanse landen is Ahmadinejad een graag geziene gast. Het geeft linkse presidenten de kans om bij de kiezers hun reputatie te versterken als strijders tegen het ‘Amerikaanse imperialisme’.

Gisteren was Ahmadinejad met Chávez bij de inauguratie van president Ortega van Nicaragua, een oud-revolutionair die gisteren begon aan een omstreden derde termijn. Vandaag komt de Iraanse president aan in Cuba, net als Iran een land waartegen Amerika sancties heeft ingesteld. Morgen is hij in Ecuador.

Het reisschema van Ahmadinejad toont de wanhoop van Iran om de weinige vrienden die het heeft te houden, schamperden woordvoerders van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken afgelopen weekend. Met uitzondering van Venezuela zijn het allemaal kleine Latijns-Amerikaanse landen met geringe politieke en economische invloed.

Regionale grootmacht Brazilië is de grote afwezige op de route van Ahmadinejad, die voor de vijfde keer Latijns-Amerika bezoekt. In 2009 was hij nog welkom in Brazilië bij president Lula da Silva. Diens opvolger Dilma Rousseff houdt hem op afstand. Alhoewel Brazilië veel handel drijft met Iran, zijn goede verhoudingen met Amerika belangrijker.

President Obama ondertekende vlak na de jaarwisseling strengere sancties tegen Iran, waardoor derde landen gestraft worden voor financiële transacties met de centrale bank van Iran. Hierdoor wordt het lastig gemaakt om olie te importeren uit Iran. Ook Europa en Japan overwegen strengere strafmaatregelen tegen Iran. Eind januari overleggen de ministers van buitenlandse zaken van de Europese Unie over soortgelijke sancties als die van de VS. De bezorgdheid is toegenomen nadat het atoomagentschap IAEA maandag bevestigde dat Iran is begonnen met het verijken van uranium.

De vrienden van Ahmadinejad in Latijns-Amerika kunnen weinig doen om de pijn van de sancties te verzachten. Landen als Cuba en Nicaragua hebben economisch nauwelijks iets te bieden. Venezuela is belangrijker, maar ondanks het warme welkom voor Ahmadinejad zal Chávez zich waarschijnlijk houden aan de sancties van de VS. Vorig jaar werd het staatsoliebedrijf van Venezuela gestraft voor handel met Iran, een tegenslag. Chávez mag Amerika dan graag provoceren, het blijft een cruciale markt voor Venezolaanse olie.