Hongarije moet inbinden om steun te krijgen

Het Internationale Monetaire Fonds (IMF) en de Europese Unie (EU) worden in Hongarije met een serieuze reality check geconfronteerd. Het autoritaire beleid van premier Viktor Orban heeft beleggers afgeschrikt, waardoor het land naar een bankroet wordt gedreven. Als internationale hulp zin wil hebben, moet Boedapest terugkomen van zijn meest buitenissige hervormingen. Het is een zeldzame situatie, die weinig ruimte laat voor traditionele diplomatieke compromissen.

Boedapest heeft voldoende middelen om in de eerste helft van dit jaar aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Er moet voor zo’n 13,2 miljard euro aan schulden worden terugbetaald, waarvan 35 procent in buitenlandse valuta’s. De staatsschuld is op een niveau van 77 procent van het bbp niet onbeheersbaar, en het land heeft een eigen munt (de forint), die het in theorie moet kunnen helpen zich aan te passen. Maar de daling van de wisselkoers van de forint ten opzichte van de euro met 12 procent vorig jaar heeft beleggers de stuipen op het lijf gejaagd. Nu de rente op tienjarige staatsobligaties rond de 10 procent schommelt, kan Hongarije zichzelf nauwelijks nog op de kapitaalmarkt financieren.

De zorgen over het toenemende isolement van Hongarije en over zijn vermogen om aan zijn financiële verplichtingen te voldoen kunnen een grote schok teweegbrengen. De Oostenrijkse banken, die voor 42 miljard dollar (32,9 miljard euro) aan leningen in Hongarije hebben uitstaan, liggen vooraan in de vuurlinie, gevolgd door de Italiaanse banken met 23 miljard dollar. Het nachtmerriescenario houdt in dat Oostenrijk zijn hoge kredietstatus kwijtraakt, waardoor de eurozone wordt verzwakt en de Italiaanse banken, die 111 miljard dollar aan Oostenrijk hebben geleend, nog verder worden ondermijnd.

Alle schaakstukken lijken op de juiste plaats te staan voor de gebruikelijke diplomatieke deal, waarbij internationale crediteuren de andere kant op kijken en een onsmakelijke regering steunen uit naam van de stabiliteit. Maar het IMF en de EU eisen dat Orban gas terugneemt met zijn wetten die de onafhankelijkheid van de centrale bank op het spel zetten. Die zijn echter ingebed in een nieuwe grondwet, die bijna niet te veranderen is als een partij niet dezelfde tweederde meerderheid in het parlement haalt die Orbans Fidesz-partij momenteel geniet.

Het afgelopen jaar heeft de regering ook de vrijheid van de pers en van de godsdienst aan banden gelegd, het grondwettelijk hof en de rechterlijke macht aan zich onderworpen, en de checks and balances opzij geschoven die gewoonlijk de macht van de regeringspartij inperken. De enig mogelijke boodschap van de EU en het IMF aan het adres van Orban is dus vrij helder: blijf met je handen van de democratie af.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld