Geen bemoei-tv, maar leerzame tv over patat

De publieke omroepen in Vlaanderen en Nederland bewegen zich in tegengestelde richtingen. De VRT kondigde de komst in mei van een derde zender aan, door het los knippen van kinderkanaal Ketnet en achtergrondzender Canvas. In Nederland dreigt daarentegen regeringspartij VVD met het terugbrengen van de publieke televisiezenders van drie naar twee.

Dat laatste zal niet snel gebeuren zonder dat het een kabinetscrisis kost. KRO-voorzitter Koen Becking twitterde gisteren al over de val van het kabinet-Marijnen in 1965 naar aanleiding van omroepkwesties. Het verschil is wel dat de omroep in Vlaanderen met instemming van de politiek zo publiek mogelijk blijft en die in Nederland op aandrang van de politiek commerciëler moet worden, dan wel inkrimpen.

Je merkt het ook aan de programmering van Eén en Canvas, waar nog op primetime aan educatie wordt gedaan, aan cultuur en volksverheffing. Denk aan die mooie serie China voor beginners, gevolgd door India, Brazilië en Rusland, waarin bekende en vooral deskundige Vlamingen aspecten van de BRIC-landen belichten.

De dramaserie Red Sonja, met Sien Eggers als oudere dame in een Antwerpse flat die als actieheldin online van almacht en seks droomt, klinkt als een soort van kamermuziek.

Ik zie lang niet alles wat de moeite waard is bij de buren, maar wil in het bijzonder pleiten voor de breed opgezette, voor iedereen begrijpelijke en toch zeer leerzame non-fictieserie De patat. Televisiekok Jeroen Meus gaat op reis naar landen waar de aardappel een sleutelrol speelt: bakermat Peru, frietkampioen België, door hongersnood geteisterd Ierland. Gisteren bezocht hij het land met de hoogste aardappelconsumptie ter wereld: Wit-Rusland. De Wit-Rus eet gemiddeld 180 kilo aardappelen per jaar en blijft daarmee de Kirgiziërs en Oekraïners ruim voor.

De Wit-Russische tegenhanger van Jeroen Meus introduceert simpele gerechten als draniki en babka (wat de pot schaft, dus: piepers, ui, ei, paddestoelen, varkensvlees) en leert hem ook woorden als datsja en kolchoze, die hij voor het eerst hoort en betoverd herhaalt.

Maar het meest verliefd is Jeroen toch wel op een 88-jarige baboesjka, en de gevoelens lijken wederzijds. In kort en simpel bestek wordt zo de aanstekelijke Slavische hartelijkheid en de schrijnende armoede inleefbaar uitgelegd.

Wat je in Vlaanderen nooit zou zien, is de pastorale bemoeitelevisie van het type Uit de kast (KRO). Wij kijken er niet meer van op dat Arie Boomsma homo’s met een camera helpt uit de kast te komen, zelfs in een fijn gereformeerde familie of bij het eigen voetbalteam. Wij vinden dat nuttige en goed gemaakte televisie. En denken dat dit bij uitstek ‘publieke’ tv is.