Brussel wil fusie DB-NYSE blokkeren

Europa dreigt de fusie tussen NYSE Euronext en Deutsche Börse te blokkeren. Er woest een ondergrondse oorlog beurzen en banken.

„Ik ben enorm gefrustreerd.” Bijna een jaar heeft Mark MacGann, vicepresident van NYSE Euronext, geprobeerd de Europese Commissie ervan te overtuigen dat de fusie van zijn bedrijf met Deutsche Börse goed is voor Europa. Dat is hem niet gelukt.

Een paar dagen geleden heeft eurocommissaris Joaquín Almunia (Mededinging) betrokkenen duidelijk gemaakt dat hij de fusie afwijst, omdat de nieuwe beurs een te groot aandeel zou krijgen in de Europese derivatenhandel. Almunia wil alleen groen licht geven als één van beide fusiepartners zijn derivatentak afstoot. Het gaat om een besluit van Almunia zelf, gebaseerd op maandenlange gesprekken en onderhandelingen tussen zijn ambtenaren en betrokken partijen. Uiterlijk 9 februari moeten de andere 26 eurocommissarissen ermee instemmen.

MacGann noemt dat voorlopige besluit vanmorgen per telefoon vanuit Lissabon, waar hij net geland is, „kortzichtig en gebaseerd op een totaal verkeerde analyse”. Volgens hem is de handel in derivaten als opties en futures (waarbij ingezet wordt op de waarde van bijvoorbeeld aandelen, goud of olie) een wereldwijde business, waarbij het niemand veel uitmaakt waar de grenzen van Europa beginnen of eindigen. De derivatenhandel is geen fysieke handel meer maar vindt per computer plaats – duizenden transacties per seconde.

Europese bedrijven concurreren daardoor niet met elkaar maar vooral met Amerikanen en Aziaten. De grootste concurrenten van NYSE-Euronext in de derivatenhandel zijn Amerikaanse zakenbanken als Goldman Sachs en Citi. Zakenbanken hebben in Brussel geklaagd over marktdominantie van het nieuwe beursbedrijf. Ook voor de Londen Stock Exchange is de fusie bedreigend. Als de Commissie het besluit van Almunia overneemt, zegt MacGann, „verknalt ze een belangrijke kans om Europa een stevige plaats te geven als financieel centrum in deze globale competitieve handel, waarin niet-Europeanen zo sterk staan.”

De Commissie geeft geen commentaar, omdat het besluit niet officieel is. Meestal neemt de Commissie Almunia’s voorlopige besluiten in fusie- en staatssteunzaken over. Maar zeker is dat nooit. MacGann zegt dat NYSE-Euronext de komende weken bij alle eurocommissarissen en Europese regeringen gaat lobbyen. Hij wil dat nationale politici druk uitoefenen op eurocommissarissen om het besluit van Almunia van tafel te vegen. Eurocommissarissen zijn niet in dienst van hun regering en horen geen oekazes uit hun land aan te nemen. Maar de praktijk is weleens anders. „We hebben een jaar gevochten voor de fusie,” zegt MacGann. „De laatste cruciale weken geven we de strijd niet op. Almunia gaat de verkeerde kant op.”

Door de fusie, die in februari 2010 werd aangekondigd, komt de Europese derivatenhandel grotendeels in handen van de nieuwe beursgigant. Het gaat hier om gereguleerde derivatenhandel, met regels, waar nationale toezichthouders zicht op hebben. Wereldwijd vormt deze gereguleerde derivatenhandel maar 10 procent van de totale handel. De ongereguleerde 90 procent zit vooral bij de Amerikaanse zakenbanken, die goedkoper werken dan de beurzen. Daarom woedt er in Brussel, waar aan extra regulering voor de hele financiële sector wordt gewerkt, een ondergrondse oorlog tussen beurzen en banken. Beiden proberen nieuwe regels zo hun kant op te buigen, dat de ander er schade van ondervindt.

NYSE Euronext en Deutsche Börse hebben maandenlang de rol van underdog gespeeld. Zij portretteren zichzelf als klein en gereguleerd, en hun tegenspelers als groot en ongereguleerd. Waarom zou de Commissie Goliath laten winnen, middenin een crisis? Vorig najaar al vertelde Almunia hen dat ze òf de NYSE-derivatentak Liffe moesten afstoten, of Eurex van Deutsche Börse. De fusiepartners weigerden en stuurden begin december tegenvoorstellen. Die hebben Almunia niet overtuigd.