President Zwitserse centrale bank treedt af

President Hildebrand van de Zwitserse centrale bank vertrekt omdat zijn vrouw zou hebben gehandeld met voorkennis. De Zwitserse Volkspartij kraait victorie.

Het laatste wat de Zwitsers gisteravond hoorden van de familie Hildebrand, was een publieke spijtbetuiging van mevrouw Hildebrand, de echtgenote van de bankpresident. Ze bood volk, bank en echtgenoot excuses aan voor de kapitale fout die ze in augustus had begaan.

Ze had Amerikaanse dollars gekocht op een moment dat de Zwitserse frank hoog stond en de dollars weer teruggeruild voor Zwitserse franken toen de frank lager stond. In de tussentijd had de centrale bank de dure Zwitserse frank afgewaardeerd door hem te koppelen aan de euro met een ondergrens van 1.20 frank.

Dat was handel met voorkennis, vonden de Zwitserse media. De transactie, die werd onthuld door het weekblad Weltwoche dat sterke banden onderhoudt met de rechts-conservatieve Zwitserse Volkspartij, leidde uiteindelijk tot de val van de president van de centrale bank.

Een medewerker van de Bank Sarazin in Bazel, huisbankier van de Hildebrands, schond het bankgeheim en liep met het belastende materiaal naar SVP- leider Christoph Blocher. De Zwitserse regering bleef bankpresident Philipp Hildebrandtijdens het kerstreces nog steunen.

Maar het e-mailverkeer met zijn bank dat de president daarop onder druk naar buiten bracht, riep evenveel vragen op als antwoorden. Hildebrand kon geen sluitend bewijs leveren dat hij niets wist van de transacties, zei hij. Hij kon alleen zijn erewoord geven maar besefte dat dit niet genoeg was. Onder deze omstandigheden bleef hem niets anders over dan op te stappen.

Toch was het geen deemoedige bestuursvoorzitter die gisteren voor het laatst de perszaal betrad. Hij was trots op wat hij had bereikt, begon Hildebrand zijn afscheidsspeech. In een samenvatting van zijn wapenfeiten herinnerde hij aan de reddingsoperatie van de Zwitserse bank UBS in 2008. Als bestuurslid van de centrale bank had hij samen met de minister van Financiën UBS van de ondergang gered en daarmee Zwitserland als financieel centrum.

Ook benadrukte hij zijn rol als initiator van de too big to fail-wetgeving die de grote Zwitserse banken voorschrijft een eigen kapitaal van zo’n 20 procent aan te houden. De actie, die er mede op gericht was het vertrouwen in het geschonden Zwitserse bankwezen te herstellen, werd breed gedragen door politiek én bankwezen.

Ook de koppeling van de Zwitserse frank aan de Euro in september leverde Hildebrand veel goodwill op. Zijn laatste optreden bevestigde het beeld van een briljante centrale bankier die moest opstappen omdat hij helaas ontzettend stomme fouten heeft gemaakt.

Hildebrand, in 2010 op zijn 47ste benoemd tot de jongste president van de Zwitserse Nationale Bank, genoot ook internationaal een uitstekende reputatie. Met zijn internationale opleiding in Canada en Oxford, en als voormalig Olympisch zwemkampioen, was hij een voor Zwitserland atypische bankier. In de jaren tachtig uitte hij als piepjonge zakenbankier openlijk kritiek op de centrale bank. Waarop de toenmalige president hem prompt uitnodigde voor een gesprek, om hem vervolgens meteen op het snelspoor naar het bestuur van de bank te zetten.

Vanaf 2003 was Hildebrand lid van het bankbestuur, vanaf 2010 voorzitter. Zijn vloeiende Engels en zijn vakkennis op het gebied van internationale betrekkingen leverden Hildebrand een grote bekendheid op in de Angelsaksische wereld. Zo is hij bestuurslid van de BIS, de Bank of International Settlements in Bazel, vice-voorzitter van het internationale Stability Board, en lid van de exclusieve groep financiële experts onder leiding van de Amerikaanse oud-president van de Federal Reserve, Paul Volcker. Zijn internationale netwerk en zijn vriendschap met de Amerikaanse minister van Financiën Timothy Geitner moeten voor de Zwitserse financiële wereld van onschatbare waarde geweest zijn.

In Zwitserland wordt dan ook wisselend gereageerd op Hildebrands aftreden. Hoe de man die sinds zijn aantreden strengere regelgeving voor de Zwitserse banken heeft ingevoerd, zelf de basisregels voor een centrale bankier kon overtreden, blijft een raadsel.

Dat zijn positie onhoudbaar was geworden, wordt algemeen erkend. Maar velen menen dat hij het slachtoffer is geworden van een hetze van de Zwitserse Volkspartij. Zij wijzen erop dat de gegevens aan het licht zijn gebracht door een misdaad.

De medewerker van de bank heeft zichzelf inmiddels aangegeven bij de politie, maar verklaart door de SVP onder grote druk te zijn gezet. Hij zou een zelfmoordpoging hebben gedaan en zit in een psychiatrische inrichting. Christoph Blocher en de eigenaar/ hoofredacteur van de Weltwoche spraken gisteren echter van een groot succes voor de onderzoeksjournalistiek.

Hildebrand wordt tijdelijk opgevolgd door vice-president Thomas Jordan. Naar verwachting zal de Zwitserse regering snel tot een definitieve benoeming overgaan. De Zwitserse beurs reageerde rustig op het aftreden. Een verandering van beleid van de centrale bank lijkt niet waarschijnlijk.