Ex-marinier, vertaler, en volgens Iran spion

Hij was naar Iran gereisd om zijn oma’s te bezoeken, aldus de ouders van de Amerikaan die nu in Teheran ter dood is veroordeeld voor spionage.

De 28-jarige Amerikaan Amir Mirzaei Hekmati is geen CIA-agent, verzekerde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren. Een Iraanse rechtbank had de voormalige marinier eerder op de dag ter dood veroordeeld. Hekmati, die Iraanse ouders heeft en in de VS is geboren, was schuldig bevonden aan spionage voor de Amerikaanse inlichtingendienst.

De Iraanse autoriteiten hebben sinds de islamitische revolutie in 1979 vaker Amerikanen gearresteerd en beschuldigd van spionage. Maar voor zover bekend heeft geen van hen daarvoor de doodstraf gekregen. Hekmati kan in beroep gaan, en Iran-kenners achten het goed mogelijk dat zijn lot inzet wordt van politieke touwtrekkerij.

De spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten zijn de afgelopen maanden sterk opgelopen, vooral vanwege het omstreden Iraanse nucleaire programma. Omdat Washington geen diplomatieke banden met Iran onderhoudt, behartigt Zwitserland de Amerikaanse belangen. Maar het is de Zwitserse vertegenwoordiger in Teheran niet gelukt contact te leggen met Hekmati.

Volgens zijn ouders was Hekmati voor het eerst in Iran, waar hij zijn beide grootmoeders zou bezoeken. In augustus werd hij gearresteerd en in december vertoonde de Iraanse staatstelevisie een opname van hem. Daarin zei hij, mogelijk onder dwang, dat de CIA hem naar Iran had gestuurd om het ministerie van Inlichtingen te infiltreren. In de uitzending sprak hij vloeiend Engels en Farsi.

Hekmati, die is geboren in Arizona, was marinier van 2001 tot 2005. In 2004 was hij een half jaar gelegerd in Irak. Volgens zijn vader werkte hij bij de mariniers als vertaler uit het Arabisch. In 2010 werkte hij een paar maanden voor de wapenproducent BAE Systems, waarna hij overstapte naar „een civiele positie bij de Amerikaanse regering”, aldus een woordvoerder van het Britse bedrijf.

Zijn reis naar Iran ondernam Hekmati vanuit Qatar, waar hij in dienst was bij een bedrijf dat „werkt voor de mariniers”, aldus vader Hekmati, die er verder geen details over gaf.

In de Verenigde Staten wonen naar schatting een miljoen Iraanse Amerikanen. Willen zij hun familie in Iran bezoeken, dan moeten ze altijd via een derde land reizen. In veel gevallen moeten ze een Iraans paspoort aanvragen, wat ook Hekmati deed. Omdat Iran dubbele nationaliteiten niet erkent, geldt Hekmati in Teheran als Iraniër.

Juurd Eijsvoogel