EU: blijf binnen het schip

Jacques Keller-Noëllet en Luuk van Middelaar betogen dat de Europese Unie genoodzaakt was haar toevlucht te nemen tot vernieuwende bouwmethodes, omdat het Verenigd Koninkrijk weigerde mee te werken (Opinie & Debat, 31 december). Net zoals in de Middeleeuwen het massieve, solide schip van de Romaanse kerken verrijkt kon worden met gotische vorm en bovenbouw dankzij luchtbogen als steunberen buiten het schip van de kathedraal zelf.

Waarom moet het beleid in een gotische luchtboog en niet in het schip van de kathedraal, de klassieke communautaire unie, vorm krijgen? De verleiding om dat buiten de EU om te doen, is een slechte, ontwrichtende en onnodige politieke impuls.

Bij alle tumult van de toppen rondom Merkozy is het velen ontgaan hoeveel corrigerende EU-wetgeving zonder steunberen van kracht is geworden. Alles is op voorstel van de Europese Commissie en met meerderheid in de Raad van Ministers en instemming van het (zo vaak en onterecht als irrelevant weggezette) Europees Parlement tot wet geworden. Zonder verlammend veto. Een zichtbare interactie tussen nationale en Europarlementariërs zou grotelijks tot transparantie voor de burgers over deze wetgevingsprocessen hebben kunnen bijdragen.

Er is dus de mogelijkheid en alle reden om het vervolgtraject in het schip te concentreren. Geert Maks hartekreet was uit mijn hart gegrepen: laat „Mark Rutte, Ben Knapen en nog paar mensen om hen heen [...] Nederlands klassieke rol van bruggenbouwer herstellen” en „de gemeenschappelijke instituten overeind houden, omdat dat de enige goede politieagenten zijn in Europa” (NRC Handelblad, 3 januari) .

Daarentegen is op een ander terrein wel degelijk een stevige steunbeer buiten het schiponontbeerlijk. Het Europees Financieel Stabiliteitsfonds is een te zwakke steunboog om de gotische schuldentorens van ettelijke eurolanden te dragen.

De presidenten van onze eigen Nederlandsche Bank en van de Autoriteit Financiële Markten, Knot en Gerritse, bepleitten dezer dagen nog snelle versterking van dat fonds. Van Middelaar en Keller-Noëllet gaan echter voorbij aan dit in de Bondsrepubliek zeer gevoelige punt.

Maar oud-bondskanselier Helmut Schmidt herinnerde zijn landsgenoten er onlangs wél aan dat zestig jaar geleden de torenhoge staatsschulden van hun eigen land, stammend uit twee wereldoorlogen, door internationale financiële samenwerking geherstructureerd moesten worden en over een heel lange periode uitgesmeerd. Zó lang, dat daarvan de laatste aflossing pas plaatshad in 2010. Mogen onze regeringsleiders, als zij eind deze maand weer aan hun EU-kathedraal gaan knutselen, deze harde les van hun wijze oud-collega ter harte nemen.

E.P. Wellenstein

Den Haag