Er zijn er die extra plakjes smokkelen

We waren op weg van België naar huis, de autoradio stond weer aan. Bij ‘Echte Jannen’ van PowNed was PVV-Kamerlid Jhim van Bemmel te gast. Hij bemoeide zich in de Tweede Kamer met de postmarkt, telecom, aanbesteding en concurrentievermogen, windmolens en ruimtelijke ordening. Vooral met telecom had hij grootse plannen, daar lag zijn hart. Het kwam doordat zijn vier dochters allemaal de bocht uitvlogen met hun belbundels.

Er kon bezuinigd worden op ontwikkelingssamenwerking. Op de vraag of foto’s van magere negertjes met vliegjes rond de ogen hem dan niets deden, antwoordde hij: „Dat is niets nieuws, die had je in de jaren zeventig ook al.”

De ‘linkse hobby’s’ kwamen ook ter sprake. Op weg naar de studio was hij de redactie van het NOS-journaal gepasseerd. Het was hem opgevallen dat daar ’s nachts veel computers en weinig mensen waren. Die computers konden dus weg.

Thuis gekeken hoe die Jhim eruit ziet, je wilt domheid toch een gezicht geven. Een man met een vlassnor in een double-breasted pak, de haren in een scheiding op het hoofd geplakt. Google vond ook een foto van vóór zijn politieke carrière, waarschijnlijk genomen in de achtertuin. Hij zat in een blauwe houthakkersblouse op een plastic tuinstoel wezenloos voor zich uit te staren, een fles bier tussen de benen.

De volgende ochtend ging ik naar de Ikea in Amsterdam Zuidoost. Kussenslopen van het bankstel ruilen. Ik legde het hele parcours af en was op tijd voor ‘het 1-euro ontbijt’. Dat zijn twee broodjes, een croissant, een kuipje margarine, een plakje kaas, een kuipje jam en twee koppen koffie. De mensen stonden ervoor in de rij, maar de ernst van de crisis drong bij de kassa pas echt tot me door. De man daar – hij zag er normaal uit, maar dat zegt verder niets – telde de broodjes en tilde de borden op om te kijken of er niet stiekem een plakje kaas onder was gelegd.

„Er zijn er die smokkelen”, zei hij.

Daarna: „Maar u niet.”

Gelukkig maar, want hij beschouwde het als diefstal en diefstal was een zaak voor de beveiliging.

„Als iedereen een extra plakje kaas pakt, wat dan?”

Ik wist het niet.

„Dan gaat de kaas sneller op. En dan lijden de goeden weer onder de slechten.”

Met het dienblad vol ontbijt schoof ik aan bij twee dames op leeftijd. Ze ontbeten vaker bij de Ikea en namen het nieuws door. Dat de kat van pianist Wibi Soerjadi was overleden in zijn armen, dat soort zaken.

Door de strenge controle op gesmokkelde plakjes kaas dwaalden de gedachten weer af naar die Jhim van Bemmel.

Marcel van Roosmalen

Renske de Greef is tot 16 januari met vakantie. Marcel van Roosmalen vervangt haar dagelijks op deze pagina.

Lees de columns van alle nrc.next-columnisten terug via nrcnext.nl/columnisten