Data medicijnonderzoek vaak niet gepubliceerd

Van veel onderzoek naar de werking van medicijnen wordt een groot deel van de data niet gepubliceerd.

De onderzoeksgegevens die wel openbaar zijn, zijn vaak onvolledig of gebrekkig. Dit schrijft het medische tijdschrift British Medical Journal (BMJ) in zeven onlangs online gepubliceerde artikelen. In een bijbehorend commentaar noemt BMJ de onwilligheid van onderzoekers om data openbaar te maken een „ernstige ethische misstap”, die „patiënten kan schaden”.

De onderzoeksgegevens van medicijnenproeven bij mensen zijn van groot belang voor de voortgang van de medische wetenschap. Omdat de resultaten van afzonderlijke onderzoeken vaak niet helemaal duidelijk zijn, worden daarna in meta-analyses de resultaten van meerdere onderzoeken gebundeld om met grotere aantallen statistisch gezien sterkere uitspraken te kunnen doen.

Die meta-analyses zijn vaak gebaseerd op onvolledige datasets, schrijven onderzoekers van de University of California in San Francisco. Zij berekenden opnieuw de 41 meta-analyses van negen medicijnen die in 2001 en 2002 door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) zijn goedgekeurd. Beth Hart en haar collega’s voegden ongepubliceerde onderzoeksdata toe die wel een rol speelden in de goedkeuringsprocedure door de FDA.

Dat toevoegen verslechterde in bijna de helft van de gevallen de uitkomst over werking en veiligheid van de medicijnen. Maar een verbetering was te zien in bijna de helft van de andere gevallen. Elke toename van onderzoeksdata kan het totale beeld veranderen, concludeert Hart.

De European Medicines Agency, de Europese tegenhanger van de FDA, heeft onlangs besloten om alle data van klinische trials beschikbaar te stellen aan onderzoekers. (NRC)