Cameron wil snel referendum over positie Schotland

De Britse regering wil dat de Schotten zich in een bindend referendum uitspreken over afscheiding van het Verenigd Koninkrijk.

Daarmee hoopt premier David Cameron een einde te maken aan de al jaren durende discussie over mogelijke Schotse onafhankelijkheid.

De premier vindt het belangrijk dat het referendum „zo snel mogelijk” wordt gehouden, omdat anders de Schotse economie te veel schade zou lijden. Hij noemde geen datum, maar wat hem betreft zou de volksraadpleging binnen 18 maanden moeten plaatsvinden. Ook wil Cameron de Schotten slechts de keuze geven tussen een eenvoudig ja of nee.

Schotlands eerste minister Alex Salmond, wiens Scottish Nationalist Party vorig jaar een meerderheid won in het Schotse parlement, wil ook een referendum over onafhankelijkheid. Maar hij wil dat zélf uitschrijven, en liefst pas in de tweede helft van zijn termijn, dus eind 2014. Dat geeft hem meer tijd om steun te vergaren. Bovendien wordt dan de Schotse overwinning van koning Bruce uit 1314 op het veel grotere Engelse leger herdacht.

Verder wil Salmond de 5,9 miljoen Schotten ook een derde mogelijkheid bieden: meer bevoegdheden voor het Schotse parlement.

„Dit is een schaamteloze poging tot inmenging in wat een beslissing is voor de Schotse regering”, aldus de Schotse vicepremier Nicola Sturgeon. Zij wijst op het mandaat van de kiezers: „We hebben heel duidelijk tijdens de verkiezingen aangegeven dat het versterken van de Scotland Bill onze eerste prioriteit was, zodat het Schotse parlement belangrijke economische beslissingen kan nemen. Pas daarna zouden we naar een referendum kijken.”

De Scotland Bill wordt donderdag in het Britse Hogerhuis besproken, en geeft de Schotten onder meer het recht bepaalde belastingen te heffen. Het wordt gezien als de grootste machtsoverdracht van Westminster sinds 1999, toen onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en landbouw onder het Schotse parlement kwamen te vallen. Een volgende stap is onafhankelijkheid, meent de SNP.

Volgens peilingen is slechts 38 procent van de Schotten voor onafhankelijkheid. De SNP hoopt dat de steun voor onafhankelijkheid groeit naarmate de partij langer kan laten zien dat zij Schotland weet te leiden.

Camerons bemoeienis werd gisteren in Schotland al gekwalificeerd als een dictaat uit Londen. Dat kan Schotse kiezers – die toch al weinig op hebben met de Conservatieven – in de armen van de SNP drijven.