Albayrak mag weer aan de slag bij COA

De in opspraak gekomen COA-directeur Albayrak boekte vandaag een overwinning bij de rechter. Het COA en minister Leers zijn verliezers.

,,Ik ben opgelucht en popel om uiterlijk 1 maart weer bij het COA aan het werk te gaan. Gelukkig doet mijn toegangspasje het nog.”

Zo reageerde Nurten Albayrak vanmorgen op de uitspraak van het gerechtshof, dat haar op non-actiefstelling als algemeen directeur van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) ongedaan maakte.

Albayrak lijkt vooralsnog de enige winnaar in een vonnis dat verder alleen maar verliezers kent. Haar werkgever en de raad van toezicht onder leiding van VVD-prominent Loek Hermans, krijgen er van de rechter van langs. Maar ook minister Leers (Immigatie en Asiel, CDA) die in september vorig jaar druk op Hermans uitoefende om Albayrak weg te sturen, behoort tot de verliezers.

Wat was er ook alweer aan de hand? Op 18 september zond de NOS een reportage uit waarin anonieme COA-medewerkers hun beklag deden over de bestuursstijl van Albayrak. Ze stond onvoldoende open voor kritiek en zou een ‘angstcultuur’ veroorzaken. Hoewel de reportage voor ophef zorgde, namen haar werkgever en ook minister Leers het aanvankelijk voor Albayrak op.

Dat veranderde tien dagen later. Minister Leers verweet Albayrak dat het COA onjuiste informatie had verstrekt over haar salaris. Dat moest worden aangepast aan de Balkenendenorm, volgens Albayrak zelf niet meer dan een ,,slordigheid”. Maar Leers zag dat anders. Onder druk van de minister zette de raad van toezicht Albayrak op non-actief. Ook stelde Leers een onderzoekscommissie in onder leiding van oud-staatssecretaris Michiel Scheltema. De commissie zou de vermeende angstcultuur bij het COA onder de loep moeten nemen. Maar ook de salariskwestie en de bestuurlijke relatie tussen het COA als zelfstandig bestuursorgaan en het departement.

Albayrak vocht in oktober – vergeefs – bij de kortgedingrechter haar op-nonactiefstelling aan. Albayrak stelde dat Leers’ ministerie over alle relevante informatie beschikte. Ze vond dat Hermans haar onvoldoende had gesteund tegenover de minister. De rechter oordeelde louter procedureel, Albayrak verloor en ging in beroep.

Het Haagse gerechtshof geeft haar nu gelijk. Volgens het arrest had Albayrak, die als COA-directeur „steeds uitstekend” heeft gefunctioneerd, niet zo behandeld mogen worden. De reden om haar op non-actief te stellen vindt geen grond in de geldende CAO, aldus het hof. Ook had de raad van toezicht „meer zorgvuldigheid kunnen betrachten door Albayrak eerst de gelegenheid te geven om gehoord te worden en haar zienswijze te geven en desgewenst zelf tijdelijk betaald verlof op te nemen”. Dit laatste om het onderzoek dat Leers had gelast, en waarvan Albayrak zelf onderwerp was, niet te hinderen.

Het hof wijst er verder op dat het onderzoek van Scheltema, dat pas in maart wordt afgerond, over meer aspecten gaat dan Albayraks bestuursstijl. Haar op non-actief houden totdat dat onderzoek eindelijk is afgerond, kan niet, aldus het hof. Bovendien hebben het COA en Albayraks tijdelijke opvolger bij deze instelling – interim-manager Paul – volgens het hof te veel de indruk gewekt dat Albayrak niet meer terug zou kunnen komen. Of dat ook echt gebeurt, zal overigens pas blijken nadat de onderzoekscommissie haar eindrapport heeft gepresenteerd.