NedPhO speelt wakkere Tsjaikovski onder dirigente Mei-Ann Chen

Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Mei-Ann Chen m.m.v. Augustin Hadelich (viool). Werken van Tsjaikovski. Gehoord 8/1 Concertgebouw Amsterdam.

Vrouwelijke dirigenten – vooralsnog zijn ze vooral door schaarste een opzienbarendheid. Echt beroemd zijn de Amerikaanse Marin Alsop, die komend weekend de ZaterdagMatinee zou dirigeren maar wordt vervangen door Jaap van Zweden. De Chinese Xian Zhang, die deze maand bij De Nederlandse Opera te gast is voor Stravinski’s Nachtegaal. En dan heb je nog Julia Jones, JoAnn Falletta, Rachel Worby. En ten slotte is er Mei-Ann Chen (38), de van origine Taiwanese chef-dirigente van het Memphis Symphony Orchestra die dit weekend een jubelend ontvangen Nederlands debuut maakte bij het Nederlands Philharmonisch Orkest.

Het is dat je wéét dat Chen een vrouw is. Haar hyperactieve, symmetrische motoriek, kapsel en kleding houdt ze – zoals de meeste vrouwelijke dirigenten – bewust androgyn. Omdat het er vanuit de muziek bezien natuurlijk eigenlijk niets toe doet van welk geslacht je bent, maar je als vrouw zeker niet de aandacht van de muziek áf wilt leiden, zoals Marin Alsop eens nuchter uitlegde.

Mei-Ann Chen heeft een wakkere, kapelmeesterachtige benadering. Het Nederlands Philharmonisch Orkest liet zich onder haar leiding verleiden tot pregnante details, messcherpe syncopes en snappy pizzicati, maar anti-metrisch meeleunen in een ritme, differentiëren in dynamiek en het uitlichten van de ‘verhalende’ betekenis van motieven binnen groter symfonisch verband – dat is niet de kracht van Mei-Ann Chen.

Het maakte de keuze voor werken van Tsjaikovski iets minder geslaagd, al hoorde je aan alles dat Chen wel innig van dit repertoire houdt. Probleem is alleen dat Tsjaikovski in zijn Vioolconcert en Vijfde symfonie meer nodig heeft dan een moment na moment heldere, liefdevolle benadering met oor voor detail. Zonder reliëf geen melancholie. En zonder breed uitgesponnen lijnenspel geen ontroering. Dirigenten als Valery Gergjev en Mariss Jansons hebben het gehoor voorgoed verwend en verpest, wat dat betreft.

De verrassing kwam uit onverwachte hoek. De Duitse violist Augustin Hadelich (27) toonde zich ook geen temperamentvol beest, maar de vlekkeloosheid van zijn techniek en de elegantie van zijn toon zijn bepaald indrukwekkend. En het virtuositeitspeil dat hij bereikte in Paganini’s gekmakende Caprice nr. 24 doen zeer zeker maar weinigen hem na.