Met stip nummer één bij de bank

Prince is de succesrijkste popartiest die ooit op de planeet heeft rondgelopen.

Dat staat in, opnieuw, een ongeautoriseerde biografie.

Wat zit er nu precies in The Vault? Volgens geruchten bevat de schatkamer van Prince duizenden onuitgebrachte nummers en vele tientallen nooit vertoonde videoclips die de workaholic in zijn 35-jarige loopbaan heeft gemaakt. Maar nu hij al 15 jaar is bevrijd van zijn ‘wurgcontract’ met platenmaatschappij Warner Bros, die maar één album per jaar wilde uitbrengen, twijfelen Prince-fans aan de volheid van de legendarische Kelder.

Vergeleken met de gemiddelde popster heeft Prince sinds zijn bevrijding ontstellend veel muziek uitgebracht. Maar hierbij gaat het in totaal om enkele honderden nummers, geen duizenden. En bij zijn laatste site, Lotusflower3.com, kwam hij zijn belofte niet na om tegen betaling van 77 dollar per jaar van alles en nog wat uit zijn Kelder te laten zien en horen. Na een goed begin met nooit eerder vertoonde filmpjes, verschenen er weinig nieuwe nummers op de site, die in 2010 zelfs op zwart ging.

Ook de Britse muziekjournalist Jason Draper weet niet wat Prince’ Kelder bevat. Net als eerdere biografen had hij geen directe toegang tot Prince en zijn archief. Zijn bronnen zijn voornamelijk de vele artikelen over Prince en eerdere biografieën. Chaos, Disorder and Revolution gaat dan ook vooral over het werk van Prince. Over Prince’ privéleven weet Draper niets nieuws te brengen.

Over het werk van Prince daarentegen schrijft Draper preciezer en uitgebreider dan eerdere biografen. Niet alleen noemt hij, met dank aan Nilsen, bijna alles wat Prince op de een of andere manier aan de openbaarheid heeft prijsgegeven, maar ook bespreekt hij veel hiervan, inclusief de nummers die Prince alleen via internet uitbracht en die daarom aan de aandacht van de meeste muziekcritici zijn ontsnapt. Vaak is hij uitermate kritisch. Na Emancipation, de driedubbelcd die Prince in 1996 uitbracht om zijn ‘bevrijding’ te vieren, heeft Prince nog maar een paar echt goede cd’s gemaakt, vindt Draper. De uitstapjes naar de jazz zijn overbodig en Kamasutra, zijn poging om klassieke muziek te maken, noemt hij rampzalig.

Al is Prince niet meer de muzikale vernieuwer die hij in de jaren tachtig was, als zakenman blijft Prince ‘visionair’, betoogt Draper. Achter Prince’ vaak chaotische en onredelijke gedrag gaat een consistente en innovatieve benadering van de muziekindustrie schuil. Steeds is de zakenman Prince zijn concurrenten een stap voor. Al in 1995, toen internet nog in de kinderschoenen stond, voorspelde Prince dat de dagen van de grote platenmaatschappijen voorbij waren. Na zijn jaren bij Warner Bros was hij dan ook de eerste die zijn muziek via internet verspreidde. Hij begreep dat het grote geld met optredens verdiend moest worden.

Prince zorgt tot op de dag van vandaag voor een permanente revolutie in de muziekindustrie. Hij begon met nieuwe distrubutiemethoden. In 2004 kregen alle bezoekers van zijn concerten de cd Musicology. Dit bracht Prince, die in de voorgaande jaren geen hits meer had gehad, opnieuw hoge noteringen in de hitlijsten. Toen organisaties als Billboard hierop besloten om cd’s die bij een concertkaartje waren inbegrepen, niet meer mee te tellen voor de hitlijsten, liet Prince nieuwe cd’s in reusachtige oplagen bij kranten als The Mail on Sunday voegen. Dat leverde hem meer geld op dan hij ooit via de reguliere cd-handel zou verdienen én gratis publiciteit voor zijn optredens. Die stelde hem weer in staat om in 2007 niet minder dan 21 optredens in anderhalve maand te geven in Londens grootste popzaal O2.

Om zijn permanente revolutie, eerst muzikaal en later zakelijk, noemt Draper Prince ten slotte ‘misschien wel de succesrijkste artiest die ooit op de planeet heeft rondgelopen.’ ‘Hij heeft zichzelf niet toegestaan om ongracieus oud te worden of te vervallen in zelfparodiëring. En hoewel hij al jaren geen echte hit heeft gehad, kan Prince altijd zeggen dat hij Nummer 1 bij de bank staat.’

Jason Draper: Prince. Chaos, Disorder and Revolution. Backbeat books, 272 blz. € 27,50