Links én rechts genieten van 'hoofddoekjesdag'

Deed de koningin er goed aan tijdens haar vijftigste staatsbezoek het hoofd te bedekken? Politisering van de monarchie is voor links en rechts tot de politieke routine gaan behoren. Volgens de PVV ligt dat ook aan koningin Beatrix zelf.

In de ogen van D66 trapte de PVV gisteren in de val. In de ogen van de PVV was er sprake van een reëel probleem: een wanvertoning die hoognodig aan de orde moest worden gesteld. Er was maar één majesteit op bezoek in een moskee, gisteren in de Verenigde Arabische Emiraten, zij droeg één hoofddoek, maar zij bleek voor minimaal twee partijen een dankbaar onderwerp om deze nieuwsluwe dagen op te frissen met een verdere politisering van de monarchie: zowel D66 als de PVV denkt er profijt van te hebben de vorstin onderwerp van politieke twist te maken.

De kleine kwestie over Beatrix’ hoofddoek werd gisteren niet door de PVV op de agenda gezet. Het was ’s ochtends D66-leider Alexander Pechtold die geen 140 leestekens nodig had om vanuit de sportschool opponent Geert Wilders uit te dagen. „De Koningin naar een moskee? Heel NL zit trillend te wachten op reactie collega @geertwilderspvv ... Al wakker?’’

Uiteraard. De partij zette niet lang hierna Kamervragen op haar website waarin Wilders en twee collega’s opwerpen of „de trieste wanvertoning” in Abu Dhabi „niet voorkomen had moeten worden”. En: realiseren premier Rutte en minister Leers (Immigratie, CDA) zich dat de vorstin „op deze wijze de onderdrukking van vrouwen legitimeert?”

Het kabinet schoof minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) naar voren. Hem waren de vragen niet gesteld, maar voor de camera van de NOS gaf hij wel een antwoord. „Geen hoofddoek dragen bij het bezoek aan een godshuis was geen optie”, aldus Rosenthal. „Dan had de uitnodiging voor het bezoek aan de voor de Verenigde Arabische Emiraten belangrijke moskee niet aangenomen moeten worden.”

Zo stond de Realpolitik van het kabinet – wie het buitenland bezoekt heeft zich aan te passen – tegenover de gedoogpartner in de Tweede Kamer. Het PVV-Kamerlid André Elissen, een van de indieners van de Kamervragen, zei vanochtend dat zijn partij de monarchie bekritiseert om deze staatsvorm te behouden. Door een hoofddoek te dragen politiseert de majesteit zelf de monarchie, vindt hij. Zoals ze dat ook deed toen ze in haar kerstboodschap bezorgd was over het milieu.

„Wij zeggen: blijf volledig neutraal, in alle opzichten, zorg dat geen enkele bevolkingsgroep aanstoot aan je neemt”, aldus Elissen. Een initiatiefwet die hij vorig jaar indiende beoogt de majesteit elke politieke rol te ontnemen, met name het lidmaatschap van de regering. Het voorstel ligt nu ter advisering voor bij de Raad van State.

Elissen vindt niet dat de koningin zich bij een staatsbezoek per definitie moet aanpassen aan nationale zeden en gewoonten, zoals de PVV van buitenlanders in Nederland verwacht. „Als de koningin naar een land gaat waar ze nog met een peniskoker lopen, neemt ze die gewoonten toch ook niet over?” Ze had er ook voor kunnen kiezen geen moskee te bezoeken. En respect vergt aanpassing van weerskanten, meent Elissen. „Er komt daar niet zomaar iemand op bezoek, het is onze vorstin, dan mogen ze zich in de Emiraten ook wel een beetje aanpassen.”

Pechtold genoot gisteravond openlijk van de „heerlijk overzichtelijke hoofddoekjesdag” die hij als getrainde twitteraar entameerde. Het was hem niet zozeer te doen om de politisering van de monarchie, maar meer „om de voorspelbaarheid van Wilders”, aldus een woordvoerder van de D66-fractie in de Tweede Kamer. Pechtold zelf was onbereikbaar. „Wilders herhaalt zich de laatste tijd steeds, hij staat enorm onder druk, dat wilden we gewoon even aantonen.”

Niettemin was het D66 dat twaalf jaar geleden de politisering van de monarchie onderdeel van de nationale politieke routine maakte. Toenmalig D66-leider Thom de Graaf stelde de politieke rol van de koning in de kabinetsformatie ter discussie. Anno 2012 kan elke stap van Beatrix een nieuw debat over haar opereren inluiden, ook al doen de debatterende partijen er in de praktijk weinig aan de rol van de koningin werkelijk terug te dringen. Wel stelt D66 volgende week de rol van de vorst in de formatie aan de orde, aldus een fractievoorlichter.

Het initiatief van de PVV kost meer tijd. Het gaat om een grondwetswijziging die de steun van tweederde van het parlement nodig zou hebben: doorgaans een zaak van vele jaren. „Ik merk wel dat ze bij de Raad van State héél veel tijd nodig hebben”, aldus Elissen.