Edelweiss zoekt het hogerop

Nevadensia purpurea zoekt het hogerop (GLORIA)

De Edelweiss heeft het moeilijk, al jaren. Het schaarse plantje, dat zichzelf dik heeft aangekleed om kou te kunnen weerstaan, zoekt het steeds hogerop. Volgens de Oostenrijkse bioloog Michael Gottfried, onderzoeker van het Global Observation Research Initiative in Alpine Environments (GLORIA), blijft er steeds minder berg over voor kou minnende plant- en diersoorten. Gottfried:

‘We expected to find a greater number of warm-loving plants at higher altitudes, but we did not expect to find such a significant change in such a short space of time. Many cold-loving species are literally running out of mountain. In some of the lower mountains in Europe, we could see alpine meadows disappearing and dwarf shrubs taking over within the next few decades.’

GLORIA coördineert een uitgebreid Europees onderzoek (32 onderzoekers uit 13 verschillende landen) naar veranderende vegetatie in berggebieden, waarvan resultaten dit weekeinde werden gepubliceerd in een artikel in Nature Climate Change (alleen tegen betaling online beschikbaar, hier een persbericht). Het onderzoek toont een duidelijke link tussen stijgende zomertemperaturen en veranderende vegetatie in de bergen.

De warmte rukt niet alleen op naar hoger gelegen gebieden, maar ook noordwaarts. Uit een onderzoek onder leiding van Vincent Devictor van het Franse centrum voor wetenschappelijk onderzoek (CNRS) blijkt dat dieren de afgelopen 20 jaar die warmte niet bijhouden (of dat niet nodig vinden). Ze hadden zo’n 249 kilometer noordwaarts moeten trekken om in een vergelijkbare temperatuur te leven.

Maar volgens de onderzoekers, zijn vlinders gemiddeld niet meer dan 114 kilometer noordwaarts verhuisd en vogels slechts 37 kilometer. Het onderzoek (met dank aan de vlinderstichting wel online beschikbaar) laat zich niet uit over de vraag of deze ontwikkelingen schadelijk zijn voor de soort. Ook al zijn de risico’s duidelijk, aldus de onderzoekers. Ze constateren dat dieren het moeilijker kunnen krijgen om aan voedsel (dat soms met een andere snelheid verhuist) te komen. Landbouw kan het voor sommige diersoorten extra moeilijk maken om een vergelijkbare leefomgeving te vinden.