180 dagen in Denemarken

De Denen vragen zich af waarover ze meer verontwaardigd zijn: de smoezelige belastingperikelen van de echtgenoot van premier Helle Thorning-Schmidt, of de manier waarop de liberale partij Venstre daar in de recente verkiezingscampagne misbruik van maakte.

Denen betalen tot wel 60 procent inkomstenbelasting. Dat doen ze zonder gemor, want ze krijgen er goedkope kinderopvang, goede sociale voorzieningen en een veilige oude dag voor terug. En het versterkt de maatschappelijke geborgenheid en saamhorigheid.

Dat alles leerden de Denen van de sociaal-democraten, de partij van Thorning-Schmidt, die een groot deel van de vorige eeuw leiding gaf aan het land. Dat uitgerekend haar echtgenoot Stephen Kinnock, de zoon van de Britse oud-Labourleider Neil Kinnock, zich aan die hoge belasting wist te onttrekken, is in Denemarken hard aangekomen.

Kinnock betaalt belasting in Zwitserland, waar hij zo’n 15 procent van zijn inkomen kwijt is aan de fiscus. Dat is niet onlogisch: hij werkt tenslotte bij het World Economic Forum en woont doordeweeks in een appartementje in Genève. Dat concludeerde ook de Deense belastingdienst na een uitgebreid onderzoek in het najaar van 2010.

Maar vlak voor de verkiezingen in september van het afgelopen jaar dook het schandaaltje ineens weer op in de Deense pers.

Boulevardblad B.T., berekende dat Kinnock zeker 180 dagen per jaar in Denemarken was, de grens voor belastingplichtigheid. Dat kwam overeen, schreef de krant, met het beeld dat Thorning-Schmidt schetste van hun huwelijk.

Op haar website schreef zij dat haar man bijna elk weekeinde bij haar en hun twee dochters in Kopenhagen was en als hij de kans kreeg al op donderdag in het vliegtuig naar huis sprong. Waarmee ze maar wilde zeggen dat niemand de indruk moest hebben, dat ze een soort alleenstaande moeder was, voor wie het premierschap te zwaar zou worden. Inclusief vakanties, kwam je dan al snel aan 180 Deense dagen, concludeerde B.T.

De liberalen pookten de rel zo hoog mogelijk op. Maar daar zullen ze nu spijt van hebben. Ze verloren de verkiezingen en de linkse coalitie is intussen een officieel onderzoek begonnen naar de bemoeienis van de liberalen met de belastingdienst.

Aanvankelijk leek het alleen te gaan om een hoge ambtenaar van het ministerie van Belastingen, die in 2010 vijf gesprekken had met de directeur van de belastingdienst over de financiën van Kinnock – wat verboden is. Inmiddels is de liberale oud-minister van Belastingen ook verdacht. En volgens sommige Deense kranten is het onderwerp ook aan de orde geweest in gesprekken waarbij oud-premier Lars Løkke Rasmussen, nog steeds leider van de liberalen, aanwezig was.

Denemarken staat al jaren trots te boek als minst-corrupte land ter wereld. En net nu het land een half jaar de Europese Unie voorzit, komt daar de klad in.