Zwiepstaartsprongen

Hagedissen landen altijd op hun pootjes. Zelfs als ze zich voor hun sprong zich afzetten op een glibberige steen. Hoe doen ze dat? Met hun zwiep-staart , ontdekten biologen.

Als je een speelgoedautootje heel hard van de tafel af laat rijden, maakt het een mooie boog naar de grond. En landt op zijn neus. Net als de boevenauto die in de film van de pier afrijdt: die landt met zijn neus in het water, niet plat op zijn onderkant. Maar hagedissen die een sprong maken, landen niet op hun neus. Ze kantelen niet eens voorover. Als ze hard rennen en dan een sprong maken, komen ze keurig op hun poten terecht, zelfs na een rommelige of glibberige afzet.

Hoe doen ze dat? Amerikaanse biologen weten nu het antwoord. Ze bekeken allerlei slow-motionfilmpjes met hagedissensprongen. De hagedissen, zo zagen ze, zwiepen tijdens de afzet hun staart naar boven. Zo blijven ze in evenwicht.

De Amerikanen sloegen aan het knutselen. Ze bouwden kleine robot-autootjes waar ze verschillende soorten staarten aan vastmaakten. Een stijve staart, een slappe staart en een staart die je omhoog kunt laten zwiepen met een mechaniekje. De autootjes met de stijve en de slappe staarten klapten steeds op hun neus. Maar de autootjes met een omhoogzwiepende staart bleven in de lucht keurig in balans en landden plat op tafel. Zoals de hagedissen.

(Het onderzoek staat deze week in het tijdschrift Nature.)

Nu we dat weten, denken de Amerikanen, kunnen we misschien echte auto’s stabieler maken. Niet de auto’s waarmee we op de weg rijden, want die duiken niet zo vaak de afgrond in. En met zo’n staart is het lastig parkeren. Maar het idee is wel handig voor kleine, onbemande robot-autootjes waarmee mensen bijvoorbeeld bommen opruimen, of opgesloten mijnwerkers opsporen. Of planeten verkennen, zoals Mars.

De biologen waren intussen nieuwsgierig geworden: hoe zit het eigenlijk met de staarten van dinosaurussen? Zorgden die ook voor balans? De biologen keken goed naar de skeletten van dinosaurussen die op hun achterpoten liepen, zoals velociraptors. De dinostaarten, ontdekten ze toen, zagen er precies zo uit als die van hagedissen. Maar dan veel groter. De biologen denken daarom dat velociraptors hun staarten tijdens het rennen en springen net zo omhoog zwiepten als hagedissen. De makers van de film Jurassic Park hadden het goed bekeken, schrijven de biologen op hun website, want in die film zwiepen de velociraptors hun staart heel natuurlijk omhoog.

Bekijk zelf filmpjes met springende hagedissen en vliegende robotautootjes op: http://nrch.nl/57g