Hoe verdeel je de financiële lasten in een relatie?

„Ik ga dit jaar samenwonen met mijn vriend, die een eigen huis heeft met een hypotheek. Wat is normaal dat je afspreekt over de verdeling van de financiële lasten?”

Allereerst gefeliciteerd, want samenwonen is erg winstgevend. Jullie betalen straks maar één keer voor wonen, energie, communicatie, gemeentebelastingen enzovoort. Wie weet kunnen jullie zelfs één auto missen. Dat scheelt duizenden euro’s per jaar.

Hoe verdeel je de resterende lasten eerlijk? Lang niet iedereen durft erover te beginnen. Als je elkaar net kent niet, omdat dat (uiteraard) te prozaïsch is, en later niet, omdat geld voor veel mensen gevoelig ligt. Je kijkt wel wie betaalt. Of je blijft gewoon fiftyfifty inleggen in de huishoudpot, zoals in je studietijd.

Maar is dat gepast als de een veel meer verdient of bezit dan de ander? Als er kosten zijn voor een kind uit een vorige relatie? Als de een de kinderen verzorgt of veel meer wil uitgeven dan de ander? Wie nog in de roze liefdeswolk verkeert, schuift die vragen voor zich uit. Maar bij je eerste ruzie gaat het irriteren dat hij bulkt van het geld, terwijl zij niks overhoudt. Of stoort het dat zij in nagelstudio’s hangt, terwijl de huishoudrekening dieprood kleurt. Met elke extra financiële ergernis slinkt het vertrouwen en erodeert de liefde. Zo kun je afstevenen op een breuk. Met alle pijn en kosten van dien.

Eerlijke afspraken of regelingen over geld zijn daarom ontzettend belangrijk. Maar hoe? Kijk niet teveel naar andere stellen, want een eerlijke lastenverdeling verschilt per situatie. Soms kun je heel precies verdelen, en soms moet het globaal, bijvoorbeeld omdat jullie inkomsten wisselen, één partner veel meer vermogen heeft of onvermijdbare privé-uitgaven moet doen, zoals alimentatiebetalingen of bedrijfsinvesteringen. Dat maakt eerlijk verdelen niet minder belangrijk, vooral als inkomens verschillen en het opgebouwde vermogen niet automatisch gezamenlijk bezit is (gemeenschap van goederen). Anders komt de minst verdienende er bij een eventuele scheiding mogelijk bekaaid vanaf.

Meebetalen naar rato van het arbeidsinkomen is gangbaar en redelijk als je allebei ongeveer evenveel werkt. Twee andere bijdragemogelijkheden zijn: allebei evenveel betalen of allebei hetzelfde bedrag van de totale arbeidsinkomsten overhouden. Dat laatste wordt vastgelegd via een verrekenbeding in een samenlevings- of huwelijkscontract. Partners moeten dan jaarlijks berekenen wat er van het gezamenlijk arbeidsinkomen over is. Elk krijgt daarvan de helft. Dit systeem is vaak het eerlijkst als de ene partner veel zorgtaken doet en de ander vooral werkt.

Je moet natuurlijk niet je hele vermogen delen door bijvoorbeeld te trouwen in gemeenschap van goederen. Dat is zelfs gevaarlijk, want dan kan je partner er met de buit vandoor gaan. Is één partner echter rijker dan de ander, dan is het fair als de ander meeprofiteert. Bijvoorbeeld door mede-eigenaar te worden van het huis, recht te hebben op een deel van de waardestijging van de woning of door eigen vermogen te kunnen opbouwen via sparen. Ook samen sparen is trouwens een aanrader. Zo kunnen geldzaken best gezellig zijn.