Decibel- dimmers

De akoestiek in moderne interieurs is vaak abominabel. Tien tips voor een geluidsvriendelijker huis.

Wanneer elke voetstap thuis klinkt als een mokerslag en wat gerommel in de pannenkast leidt tot geluidsoverlast en geïrriteerde buren, dan is het tijd voor maatregelen. Je kunt op sokken gaan lopen, nooit meer koken en alleen nog fluisteren, maar akoestische maatregelen verhogen het woongenot beter.

Wonen in een keurig opgeruimd huis met een gladde vloer en maagdelijke wanden, het is voor velen een lust voor het oog. Maar het oor wil ook wat, want een dergelijke inrichting kan zich keihard tegen de bewoner keren. In decibellen.

Liefhebbers van een spaarzame inrichting hebben vaak geen draad textiel meer in huis. Een gietvloer zonder tapijt, gladde lamellen voor het raam en hoogstens een dun voile gordijn voor een beetje atmosfeer: elk geluid wordt geweldig weerkaatst met oorverdovende resultaten. Woninginrichters zullen dikke overgordijnen aanraden en tapijten op de vloer: dat helpt. Maar als de persoonlijke smaak een dergelijke ingreep niet duldt, moeten andere hulpmiddelen worden gezocht.

Een onzichtbare truc voor het plaatselijk dempen van geluid is bijvoorbeeld het beplakken van de onderzijde van het tafelblad of de achterzijde van een flink schilderij met een zacht materiaal zoals vilt of schuimrubber. Maar ook het verplaatsen van meubilair kan soms al wat helpen. Kies geen leer maar stof als meubelbekleding en loop niet naakt door het huis te zingen, maar trek er een dikke badjas bij aan. Geluid stroomt min of meer rechtlijnig en wordt weerkaatst door gladde, harde oppervlakten. Die stroom te verstoren of te absorberen, daar gaat het om. Zachte materialen met reliëf helpen daarbij.

Interieurontwerper Paul Linse heeft dagelijks met akoestische eisen te maken. Hij richt grote gebouwen in, zoals bijvoorbeeld delen van Schiphol, maar ook particuliere woningen. „Geluid speelt zeker een grote rol. Maar: akoestiek is in the ear of the beholder”, vindt hij. Een heel persoonlijke zaak. „Je kunt ook te veel geluid dempen. Soms is een beetje galm juist wel mooi. Het kan een ruimte meer dynamiek geven en alles wat grootser maken.” Zijn eigen huis heeft een deel met een hoog plafond waar hij een keiharde gladde stucwand liet aanbrengen, daar hóór je de ruimte. In het slaapgedeelte is alles lager, gedempt, donker en intiem. „Juist dat verschil vind ik prachtig en heel aangenaam.”

Voor spaarzaam ingerichte ruimtes met te veel galm is Linse enthousiast over zogenaamde span-plafonds: dempende geperforeerde platen tegen het plafond en daaronder strak gespannen doek.

Mohair

De designwereld buigt zich weliswaar over akoestiek, maar is daarbij in hoofdzaak gericht op grote projecten, een wereld die voor de particulier niet erg toegankelijk is.

Aleksandra Gaca is textieldesigner en heeft zich gespecialiseerd in geweven stoffen met driedimensionale structuren. Van dichtbij ogen haar weefsels als regelmatige heuvellandschapjes. Complexe constructies zijn het, uit gladde wol en harig mohair, maar ook uit lurex en papiergaren.

Gaca bouwt deze kunstwerkjes op uit lagen en tussen de lagen zit veel lucht en ruimte. Werkzaam bijeffect van haar ontwerpen is dat ze het geluid goed absorberen. „Ik ben geen expert op akoestisch gebied, maar ik krijg de laatste tijd wel veel opdrachten om akoestische problemen op te lossen.”

Gaca werkt bijvoorbeeld samen met architecten voor grote projecten zoals openbare gebouwen en kantoren. Mooi wapenfeit zijn de enorme gordijnen die ze ontwierp voor vier Aziatische winkels van het beroemde modehuis Hermès. Haar driedimensionale stoffen spant ze op panelen, die als decoratieve wandobjecten worden opgehangen, danwel als roomdividers worden ingezet. Ook voor particuliere woningen is haar werk een mooie combinatie van sfeervolle, abstracte decoratie en een akoestisch medium. Vaak werkt ze in opdracht en specifiek voor een locatie, zoals onlangs voor klanten wier galmende trappenhuis een esthetisch verantwoorde ingreep kreeg. Sinds kort zijn Gaca’s panelen in een aantal interieurzaken te zien. Een paneel van 60×200 cm uit een gelimiteerde serie kost ongeveer 1.500 euro (aleksandragaca.nl).

Een kleinschaliger wapen tegen akoestisch geweld is een één- of meer-persoons geluiddempend celletje in de vorm van een gestoffeerde stoel of bank met hoge leuningen tot over je oren, zoals de Alcove Love Seat-bank die de Franse broers Bouroullec ontwierpen voor Vitra. Het is een betrekkelijk nieuwe oplossing voor lawaaierige kantoren of horeca, die uiteraard ook thuis dienst kan doen. Een klassieke Bergère orenfauteuil heeft ongeveer dezelfde kwaliteiten. En in 1958 ontwierp Arne Jacobsen zijn iconische Egg Chair, speciaal voor in de grote, rumoerige lobby van het Royal SAS Hotel in Kopenhagen: een fauteuil als een persoonlijk stiltegebied.